Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

सप्तपञ्चाशः सर्गः

Hanumān’s Return, Roar of Success, and the Announcement “Sītā Seen”

सर्वथा कृतकार्योऽसौ हनुमान्नात्र संशयः।।।।न ह्यस्याकृतकार्यस्य नाद एवंविधो भवेत्।

sarvathā kṛta-kāryo 'sau hanumān nātra saṃśayaḥ |

na hy asyākṛta-kāryasya nāda evaṃ-vidho bhavet ||

„Gewiss hat Hanumān sein Werk vollbracht—daran besteht kein Zweifel. Denn wäre seine Aufgabe nicht erfüllt, so würde ein Ruf von solcher Art nicht aus ihm hervorgehen.“

सर्वथाcertainly, in every way
सर्वथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Adverb), अर्थ: in every way/entirely
कृत-कार्यःone who has accomplished the task
कृत-कार्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातोः क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘कृतं कार्यं यस्य’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
असौthat (person)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हनुमान्Hanumān
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अत्रhere
अत्र:
Deśādhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb), अर्थ: here
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अर्थ: indeed/for
अस्यof him, his
अस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
अकृत-कार्यस्यof one who has not accomplished the task
अकृत-कार्यस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअकृत (कृ धातोः क्त-प्रत्यय, नञ्-पूर्वक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘अकृतं कार्यं यस्य’; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषणम् (qualifying implied ‘asya’)
नादःsound, roar
नादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवं-विधःof this kind
एवं-विधः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएवम् (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अव्ययीभाव-प्रायः/उपपद): ‘एवं प्रकारः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘nādaḥ’)
भवेत्would be
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमा-पुरुष (3rd), एकवचन

"Oh! Hanuman is always successful. If he has not, he would not make sounds in this manner".

J
Jāmbavān
H
Hanumān
V
Vānaras

FAQs

Dharma is truth-guided discernment: Jāmbavān reads signs responsibly and encourages the group with a reasoned, truthful inference rather than speculation.

Jāmbavān interprets Hanumān’s powerful roar as evidence that the mission in Laṅkā has succeeded.

Viveka (discrimination) and āśvāsa (reassuring counsel): he restores confidence through rational assessment.