Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

हनूमदुपदेशः रावणस्य च कोपः

Hanuman’s Counsel to Ravana and Ravana’s Wrath

देवासुरनरेन्द्रेषु यक्षरक्षोगणेषु च।।5.51.40।।विद्याधरेषु सर्वेषु गन्धर्वेषूरगेषु च।सिद्धेषु किन्नरेन्द्रेषु पतत्रिषु च सर्वतः।।5.51.41।।सर्वभूतेषु सर्वत्र सर्वकालेषु नास्ति सः।यो रामं प्रतियुध्येत विष्णुतुल्यपराक्रमम्।।5.51.42।।

devāsuranarendreṣu yakṣarakṣogaṇeṣu ca ||5.51.40||

vidyādhareṣu sarveṣu gandharveṣv urageṣu ca |

siddheṣu kinnareṣv indreṣu patatriṣu ca sarvataḥ ||5.51.41||

sarvabhūteṣu sarvatra sarvakāleṣu nāsti saḥ |

yo rāmaṃ pratiyudhyeta viṣṇutulya-parākramam ||5.51.42||

Unter allen Wesen—überall und zu jeder Zeit—gibt es keinen, der gegen Rāma kämpfen könnte, dessen Heldenkraft der Viṣṇus gleicht.

देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
दैत्याःdaityas
दैत्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
निशाचरेन्द्रO lord of demons
निशाचरेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिशाचर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), पुंलिङ्ग, एकवचन; तत्पुरुष: ‘निशाचराणाम् इन्द्रः’ (lord of night-rangers/demons)
गन्धर्वgandharvas
गन्धर्व:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (member in compound)
विद्याधरvidyadharas
विद्याधर:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्याधर (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (member in compound)
नागnagas
नाग:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (member in compound)
यक्षाःyakshas
यक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गन्धर्वविद्याधरनागयक्षाःgandharvas, vidyadharas, nagas, and yakshas
गन्धर्वविद्याधरनागयक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व + विद्याधर + नाग + यक्ष (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व (enumerative): गन्धर्व + विद्याधर + नाग + यक्ष; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
लोकworld
लोक:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (member in compound)
त्रयthree
त्रय:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootत्रय (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (numeral member in compound)
नायकस्यof the leader
नायकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
लोकत्रयनायकस्यof the leader of the three worlds
लोकत्रयनायकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक + त्रय + नायक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग; तत्पुरुष: ‘लोकत्रयस्य नायकः’ (leader of the three worlds)
स्थातुम्to stand/face
स्थातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to stand/face’
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
शक्ताःable
शक्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवाः इत्यादीनां विशेषणम्
समरेषुin battles
समरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवाः इत्यादीनां विशेषणम्

"He is equal to Visnu in valour. There is none who can dare face his rage, be it among gods, asuras, yakshas, rakshasas, vidyadharas, gandharvas uragas, siddhas, kings of kinnaras, birds and all beings at all places and at all times.

R
Rāma
V
Viṣṇu

FAQs

The verse asserts a moral universe: dharma-backed action has an inevitability to it; therefore one should abandon adharma before consequences become unavoidable.

Hanumān completes his sweeping claim that no being at any time can successfully oppose Rāma in battle.

Rāma’s protective righteousness and invincible resolve as a dhārmic ruler; Hanumān highlights this to compel repentance.