Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

इन्द्रजित्प्रेषणम्—ब्रह्मास्त्रबन्धः, हनूमद्ग्रहणं, रावणसभाप्रवेशः

Indrajit’s Deployment—Brahmāstra Binding, Hanuman’s Capture, Entry into Ravana’s Court

स रोचयामास परैश्च बन्धनं प्रसह्य वीरैरभिनिग्रहं च।कौतूहलान्मां यदि राक्षसेन्द्रो द्रष्टुं व्यवस्येदिति निश्चितार्थः।।।।

sa rocayāmāsa paraiś ca bandhanaṃ prasahya vīrair abhinigrahaṃ ca |

kautūhalān māṃ yadi rākṣasendro draṣṭuṃ vyavasyed iti niścitārthaḥ ||

Er nahm willig die Fesselung und das gewaltsame Ergreifen durch die feindlichen Helden hin, fest entschlossen: „Wenn der König der Rākṣasas mich aus Neugier zu sehen beschließt, so sei es.“

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
rocayāmāsaapproved/was pleased
rocayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootruc (धातु)
Formणिच् (Causative) + लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘he approved/was pleased with’
paraiḥby the enemies
paraiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘by others/enemies’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
bandhanambinding/bondage
bandhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbandhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; object of rocayāmāsa
prasahyaforcibly
prasahya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprasahya (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (gerundial adverb), manner adverb (रीतिवाचक) ‘by force’
vīraiḥby warriors
vīraiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
abhinigrahamseizure/capture
abhinigraham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootabhinigraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; object (second) coordinated with bandhanam
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
kautūhalātout of curiosity
kautūhalāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootkautūhala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formशर्तबोधक अव्यय (conditional particle)
rākṣasendraḥthe lord of rakshasas
rākṣasendraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa-indra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (rākṣasāṇām indraḥ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
draṣṭumto see
draṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to see’
vyavasyetshould decide
vyavasyet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ava-sā (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
niścitārthaḥresolved in purpose
niścitārthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootniścita-artha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (niścitaḥ arthaḥ yasya / niścita-arthaḥ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate adjective of saḥ

Bound by the enemy warriors, Hanuman, decided to bear all humiliations, thinking, 'May be the demon king might come to see me out of curiosity if he is so disposed'.

H
Hanumān
R
Rāvaṇa (rākṣasendra)
R
rākṣasas (enemy warriors)

FAQs

Dharma here is disciplined self-control: Hanumān endures humiliation and constraint not from weakness, but to serve the higher righteous mission (meeting the enemy-king and advancing Rāma’s cause).

After being captured, Hanumān chooses not to resist further, hoping the commotion will lead to an audience with Rāvaṇa.

Strategic patience (kṣamā with purpose): the ability to tolerate hardship to achieve a dharmic objective.