Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

चैत्यप्रासाद-विध्वंसः

Destruction of the Chaitya Palace and Hanuman’s Proclamation

ततस्स किङ्करान्हत्वा हनुमान्ध्यानमास्थितः।वनं भग्नं मया चैत्यप्रासादो न विनाशितः।।5.43.1।।तस्मात्प्रासादमप्येवं भीमं विध्वंसयाम्यहं।इति सञ्चिन्त्य मनसा हनुमान्दर्शयन्बलम्।।5.43.2।।चैत्यप्रासादमाप्लुत्य मेरुशृङ्गमिवोन्नतम्।आरुरोह कपिश्रेष्ठो हनुमान्मारुतात्मजः।।5.43.3।।

caitya-prāsādam āplutya meru-śṛṅgam ivonnatam |

ārurōha kapi-śreṣṭho hanumān mārutātmajaḥ ||5.43.3||

Mit einem Sprung erreichte er den caitya-gleichen Palast, hoch aufragend wie der Gipfel des Berges Meru. Und Hanumān, der Beste der Affen, Sohn des Windgottes, stieg hinauf.

चैत्यप्रासादम्the chaitya-palace
चैत्यप्रासादम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचैत्य-प्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (Genitive Tatpurusha): चैत्यस्य प्रासादः
आप्लुत्यhaving leapt onto
आप्लुत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + प्लु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकाल (prior action); धातु: प्लु (to leap), उपसर्ग: आ
मेरुशृङ्गम्Meru's peak
मेरुशृङ्गम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootमेरु-शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः: मेरोः शृङ्गम्
इवlike/as
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
उन्नतम्lofty
उन्नतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउन्नत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (adjective) मेरुशृङ्गम्/चैत्यप्रासादम् प्रति
आरुरोहclimbed/ascended
आरुरोह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + रुह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्; धातु: रुह् (to climb), उपसर्ग: आ
कपिश्रेष्ठःthe best of monkeys
कपिश्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः: कपीनां श्रेष्ठः
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
मारुतात्मजःson of the Wind-god
मारुतात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुत-आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः: मारुतस्य आत्मजः

Having slain the kinkaras, Hanuman stood and reflected, ' I have ruined the garden and not the palatial buildings that are like temples (Chaityas)'. Then Hanuman, son of the Windgod, decided in his mind to show his strength and jumped on to the top of the palatial building that appeared like the peak of mount Meru.

H
Hanumān
M
Māruta (Wind-god)
M
Meru

FAQs

Courage in righteous service: Hanumān’s fearless ascent symbolizes steadfast execution of duty in service of Rāma’s cause.

Hanumān physically positions himself atop the grand palace to begin its destruction and to challenge Laṅkā’s defenders.

Abhaya (fearlessness) and bhakti-driven śaurya (valor rooted in devotion).