Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

अभिज्ञानप्रदानम्

The Token of Recognition (Chūḍāmaṇi) and the Crow Episode Recalled

स रामाय नमस्कृत्य राज्ञे दशरथाय च।विसृष्टस्तेन वीरेण प्रतिपेदे स्वमालयम्।।5.38.38।।

sa rāmāya namaskṛtya rājñe daśarathāya ca |

visṛṣṭas tena vīreṇa pratipede svam ālayam || 5.38.38 ||

Nachdem er Rāma und König Daśaratha ehrerbietig gegrüßt hatte und von jenem Helden freigelassen worden war, kehrte die Krähe in ihre eigene Wohnstatt zurück.

मत्कृतेfor my sake
मत्कृते:
हेतु (cause/purpose)
TypeIndeclinable
Rootमद् (प्रातिपदिक) + कृते (कृदन्त-निपातवत्)
Formअव्ययीभाव-समास ('मत् कृते' = for my sake), हेत्वर्थे अव्यय (for the sake of)
काकमात्रेin the case of a mere crow
काकमात्रे:
अधिकरण (Adhikarana/Domain)
TypeNoun
Rootकाक + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('काक-मात्र' = mere crow), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (loc), एकवचन; विषये/अधिकरणे (in the case of)
तुbut
तु:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेष-निपात
ब्रह्मास्त्रम्Brahma-weapon
ब्रह्मास्त्रम्:
कर्म/विधेय (topic/object)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: 'ब्रह्मणः अस्त्रम्' = Brahma-weapon), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
समुदीरितम्released, discharged
समुदीरितम्:
विधेय/कर्म (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-ईर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ब्रह्मास्त्रम् इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः 'set in motion/released'
कस्मात्why
कस्मात्:
हेतु-प्रश्न (cause-question)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb), पञ्चमी-रूपेण (ablatival: why/from what reason)
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/Subject; of हरेत्)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
माम्me
माम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्री/पुं (1st person pronoun), द्वितीया, एकवचन
हरेत्might take away/abduct
हरेत्:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
अपादान (Apadana/Source)
TypeNoun
Rootत्वद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी (abl), एकवचन
क्षमसेyou forgive, you tolerate
क्षमसे:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Rootक्षम (धातु)
Formलट्-लकार (present), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महीपतेO king
महीपते:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहीपति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('मही-पति' = lord of earth), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

'Then that crow said, 'let my right eye be blinded'. you then hit the right eye of the crow'. Thus the crow offered his right eye and saved himself.

S
Sītā
H
Hanumān
R
Rāma
D
Daśaratha
K
Kāka (the crow)

FAQs

When granted protection, the offender responds with humility and respect; gratitude and acknowledgment of rightful authority are dharmic responses to mercy.

After receiving a reduced punishment and being spared, the crow salutes Rāma (and Daśaratha) and departs.

Maryādā (propriety) expressed through salutations, and Rāma’s controlled release after justice is satisfied.