Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

सुन्‍दरकाण्डे एकत्रिंशः सर्गः

Hanuman’s Sweet Address to Sita and Sita’s Recognition

राजर्षीणां गुणश्रेष्ठस्तपसा चर्षिभि स्समः।चक्रवर्तिकुले जातः पुरन्दरसमो बले।।।।

rājarṣīṇāṃ guṇaśreṣṭhas tapasā cārṣibhiḥ samaḥ | cakravartikule jātaḥ purandarasamo bale ||

Unter den königlichen Weisen war er der Vorzüglichste an Tugenden; in Askese den ṛṣis gleich. Im Geschlecht der Weltenherrscher geboren, war er an Macht wie Purandara (Indra).

ahiṃsāratiḥdevoted to non-violence
ahiṃsāratiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootahiṃsā (प्रातिपदिक) + rati (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: ‘ahiṃsāyāṃ ratiḥ’ (delighting in non-violence)
akṣudraḥnot mean; noble
akṣudraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-kṣudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); privative a-
ghṛṇīcompassionate
ghṛṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootghṛṇin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
satyaparākramaḥwhose valor is grounded in truth
satyaparākramaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsatya (प्रातिपदिक) + parākrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); बहुव्रीहि: ‘satyaḥ parākramaḥ yasya’ (whose valor is truthful/steadfast in truth)
mukhyaḥchief
mukhyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
ikṣvākuvaṃśasyaof the Ikṣvāku line
ikṣvākuvaṃśasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootikṣvāku (प्रातिपदिक) + vaṃśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: ‘ikṣvākūnāṃ vaṃśaḥ’ (Ikṣvāku lineage)
lakṣmīvānprosperous
lakṣmīvān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootlakṣmī (प्रातिपदिक) + -mat (मतुप्)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); मतुप्
lakṣmivardhanaḥincreaser of prosperity
lakṣmivardhanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootlakṣmī (प्रातिपदिक) + vardhana (प्रातिपदिक; from √vṛdh)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: ‘lakṣmyā vardhanaḥ’ (increaser of prosperity)

"He was the most virtuous among royal sages, equal to sages in austerity, born in the race of emperors and equal to Indra in might.

P
Purandara (Indra)
R
rājarṣi
ṛṣi

FAQs

True kingship (rājadharma) is grounded in inner virtue and disciplined self-restraint (tapas), not merely power; strength is praised when anchored in moral excellence.

In captivity, Sītā recollects the stature and qualities of the Ikṣvāku king (Daśaratha), as part of her remembrance of Rāma’s world and lineage.

Daśaratha’s exemplary virtue: ascetic discipline like sages and sovereign strength like Indra—an ideal fusion of restraint and power.