Shloka 38

लङ्काप्रवेशः

Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā

Devanagari script

ततः कृत्वा महानादं सा वै लङ्का भयावहम्।तलेन वानरश्रेष्ठं ताडयामास वेगिता।।।।

Transliteration

tataḥ kṛtvā mahā-nādaṃ sā vai laṅkā bhayāvaham | talena vānara-śreṣṭhaṃ tāḍayāmāsa vegitā ||

Translation

Da erhob Laṅkā einen gewaltigen, furchterregenden Schrei und schlug in jäher Schnelle mit der Handfläche den vorzüglichsten der Affen.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive/gerund)

• महानादम्: a loud roar
• महानादम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: महा + नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; कर्मधारयः (great roar)

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• वै: indeed
• वै: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपातः (particle) निश्चयार्थकः (indeed)

• लङ्का: Lanka
• लङ्का: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सा इत्यस्य अप्पोजिशन

• भयावहम्: fear-inducing
• भयावहम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भय + आवह (प्रातिपदिक; वह् धातोः णिनि/अच्)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; महानादम् इति विशेषणम्; तत्पुरुषः (भयम् आवहति)

• तलेन: with (her) palm
• तलेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/करण), एकवचनम्

• वानरश्रेष्ठम्: the best of monkeys
• वानरश्रेष्ठम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वानर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणां श्रेष्ठः)

• ताडयामास: struck
• ताडयामास: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ताड् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect; periphrastic), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वेगिता: swiftly/moving fast
• वेगिता: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेगित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सा/लङ्का इति विशेषणम्

Context

Then the ogress of Lanka made a loud and frightening sound and struck the most powerful vanara with the palm of her hand.

Characters & Entities

• Laṅkā
• Hanumān

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse shows escalation from speech to force; dharma reflection centers on proportional response and the responsibility that comes with power.

What is the narrative situation?

The guardian Laṅkā initiates physical violence by slapping/striking Hanumān.

Which character virtue is emphasized?

Hanumān’s forbearance is implied—he is attacked first, setting a dharmic frame for defensive action rather than aggression.