Shloka 33

लङ्काप्रवेशः

Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā

Devanagari script

द्रक्ष्यामि नगरीं लङ्कां साट्टप्राकारतोरणाम्।निर्विशङ्कमिमंलोकं पश्यन्त्यास्तवसांप्रतम्।इत्यर्थमिह संप्राप्तः परं कौतूहलं हि मे।।।।

Transliteration

drakṣyāmi nagarīṃ laṅkāṃ sāṭṭa-prākāra-toraṇām | nirviśaṅkam imaṃ lokaṃ paśyantyās tava sāṃpratam | ity-artham iha saṃprāptaḥ paraṃ kautūhalaṃ hi me ||

Translation

Ich wünsche die Stadt Laṅkā zu sehen, mit ihren Märkten, Wehrmauern und Toren, während du zusiehst—ohne Furcht. Zu diesem Zweck bin ich hierher gekommen; wahrlich, groß ist meine Neugier.

Word by Word

• द्रक्ष्यामि: I shall see
• द्रक्ष्यामि: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम् (singular); परस्मैपदम्

• नगरीम्: the city
• नगरीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: नगरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम्

• लङ्काम्: Lanka
• लङ्काम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; नगरीम् इति विशेष्यस्य विशेषणवत् (appositional)

• साट्टप्राकारतोरणाम्: having towers, ramparts, and gateways
• साट्टप्राकारतोरणाम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: स-अट्ट-प्राकार-तोरण (प्रातिपदिक; components: स + अट्ट + प्राकार + तोरण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; नगरीम्/लङ्काम् इति विशेषणम्; समाहार-द्वन्द्वः (collective copulative)

• निर्विशङ्कम्: fearlessly
• निर्विशङ्कम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: निर्विशङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम् (indeclinable adverb); क्रियाविशेषणम्

• इमम्: this
• इमम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; लोकम् इति विशेषणम्

• लोकम्: world/place
• लोकम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• पश्यन्त्याः: of (you) who are seeing
• पश्यन्त्याः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Verb
• Root: पश्यत् (कृदन्त; दृश् धातोः शतृ)
• Form: वर्तमान-कृदन्तम् (present active participle), स्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; ‘तव’ इत्यस्य विशेषणम् (your, who is seeing)

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

• सांप्रतम्: now/at present
• सांप्रतम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सांप्रतम् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: अव्ययम् (indeclinable adverb); कालवाचकः (temporal)

• इति: thus
• इति: Vacana-suchaka (वचनसूचक/Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्य-समाप्ति-सूचकः (quotative particle)

• अर्थम्: purpose/reason
• अर्थम्: Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; ‘इत्यर्थम्’ = ‘for this purpose’ (idiomatic)

• इह: here
• इह: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• संप्राप्तः: (I) have arrived
• संप्राप्तः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (used predicatively: ‘I have come’)

• परम्: great
• परम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; कौतूहलम् इति विशेषणम्

• कौतूहलम्: curiosity
• कौतूहलम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कौतूहल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Nipata (निपात/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle) अवधारण/हेतु-भावे (emphasis/indeed)

• मे: of me/my
• मे: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

Context

Seeing the monster of a woman, the powerful Hanuman, bull among vanaras endowed with wisdom spoke to her.

Characters & Entities

• Hanumān
• Laṅkā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Truthful self-disclosure (satya) and measured intent: Hanumān states his immediate purpose plainly—observation—showing strategic clarity without needless deception at this moment.

What is the narrative situation?

In the standoff at Laṅkā’s entry, Hanumān explains that he has come to look over the city’s defenses and layout.

Which character virtue is emphasized?

Composure and strategic intelligence: curiosity here functions as reconnaissance in service of a dharmic mission.