Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

लङ्काप्रवेशः

Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā

तां समीक्ष्य पुरीं रम्यां राक्षसाधिपतेः शुभाम्।अनुत्तमामृद्धियुतां चिन्तयामास वीर्यवान्।।।।

tāṃ samīkṣya purīṃ ramyāṃ rākṣasādhipateḥ śubhām |

anuttamām ṛddhiyutāṃ cintayāmāsa vīryavān ||

Nachdem er jene liebliche, glückverheißende Stadt des Herrn der Rākṣasas betrachtet hatte, unvergleichlich und voller Wohlstand, begann der kraftvolle Hanumān nachzusinnen.

ताम्that (city)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; demonstrative pronoun ‘that’ (fem. acc. sg.)
समीक्ष्यhaving observed
समीक्ष्य:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having looked/observed’
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (acc. sg.)
रम्याम्charming
रम्याम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying ‘पुरीम्’ (fem. acc. sg.)
राक्षसाधिपतेःof the demon-king
राक्षसाधिपतेः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस + अधिपति (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (gen.), एकवचन; ‘of the lord of demons’
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; qualifying ‘पुरीम्’
अनुत्तमाम्unsurpassed
अनुत्तमाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; superlative sense ‘unsurpassed’ qualifying ‘पुरीम्’
ऋद्धियुताम्endowed with prosperity
ऋद्धियुताम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋद्धि + युत (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष (instrumental/associative sense: ‘endowed with’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; qualifying ‘पुरीम्’
चिन्तयामासreflected
चिन्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada; ‘he reflected/thought’
वीर्यवान्the valiant one
वीर्यवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective used substantively for Hanuman (nom. sg.)

Gazing at the enchanting, auspicious, prosperous city of the king of demons mighty Hanuman began to reflect:

H
Hanumān
R
Rāvaṇa
L
Laṅkā
R
rākṣasas

FAQs

Dharma includes wise deliberation: righteous aims should be pursued with careful thought, not impulsiveness—strength must be guided by discernment.

After observing Laṅkā’s magnificence, Hanumān shifts from wonder to strategic reflection.

Buddhi (judicious intelligence) allied with vīrya (valour).