Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

त्रिजटास्वप्नवर्णनम्

Trijata’s Dream-Omens and the Rakshasis’ Reversal

भर्त्सितामपि याचध्वं राक्षस्यः किं विवक्षया।।5.27.43।।राघवाद्धि भयं घोरं राक्षसानामुपस्थितम्।

bhartsitām api yācadhvaṃ rākṣasyaḥ kiṃ vivakṣayā | rāghavād dhi bhayaṃ ghoraṃ rākṣasānām upasthitam ||5.27.43||

O Rākṣasīs, selbst wenn ihr sie bedroht habt, bittet sie jetzt — wozu zögern? Denn von Rāghava her ist eine furchtbare Angst über die Rākṣasas gekommen.

भर्त्सिताम्(her) though rebuked
भर्त्सिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootभर्त्स् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभर्त्स्-धातु, क्त-प्रत्ययान्त (PPP); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; object of याचध्वम् (her)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-निपात (even)
याचध्वम्beg/request
याचध्वम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), आत्मनेपद; मध्यम-पुरुष, बहुवचन
राक्षस्यःO demonesses
राक्षस्यः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराक्षसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे (vocative sense)
किम्what? (why?)
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; interrogative used idiomatically
विवक्षयाby (mere) speaking/with intention to speak
विवक्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootविवक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन
राघवात्from Raghava (Rama)
राघवात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतौ-निपात (indeed/for)
भयम्fear
भयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
घोरम्terrible
घोरम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; qualifies भयम्
राक्षसानाम्of the demons
राक्षसानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
उपस्थितम्has arrived/is imminent
उपस्थितम्:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeAdjective
Rootउप+स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formउप+स्था-धातु, क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate of भयम्

"O demonesses beg her (pardon) now even though you had threatened her earlier. Where is the need to hesitate? There is cause for concern for demons from Rama.

R
Rāghava (Rāma)
R
Rākṣasas

FAQs

Accountability for wrongdoing: those who committed verbal violence are urged to seek forgiveness, recognizing that adharma invites inevitable consequences.

The rākṣasīs, shaken by ominous signs, conclude that Rāma’s approach spells danger and therefore they should immediately placate Sītā.

Pragmatic humility—bowing to moral reality and seeking pardon rather than persisting in arrogance.