Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

त्रिजटास्वप्नवर्णनम्

Trijata’s Dream-Omens and the Rakshasis’ Reversal

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह वीर्यवान्।।5.27.18।।आरुह्य पुष्पकं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम्।उत्तरां दिशमालोक्य जगाम पुरुषोत्तमः।।5.27.19।।

lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha vīryavān |

āruhya puṣpakaṃ divyaṃ vimānaṃ sūryasannibham |

uttarāṃ diśam ālokya jagāma puruṣottamaḥ ||5.27.18||5.27.19||

Der tapfere Rāma, der Beste der Menschen, bestieg zusammen mit seinem Bruder Lakṣmaṇa und mit Sītā das wunderbare Puṣpaka, ein göttliches Vimāna, sonnenhell erstrahlend; und nach Norden blickend zog er davon.

evamthus/in this way
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; manner adverb (प्रकारवाचक)
svapnein a dream
svapne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
dṛṣṭaḥwas seen
dṛṣṭaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त) used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘was seen’
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
viṣṇu-parākramaḥof Vishnu-like valor
viṣṇu-parākramaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṣṇu + parākrama (प्रातिपदिक; समास)
Formबहुव्रीहि-समास (yasya parākramaḥ viṣṇoḥ iva/‘whose valor is like Viṣṇu’s’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
lakṣmaṇenawith Lakshmana
lakṣmaṇena:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
sahatogether with
saha:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक
bhrātrāwith (his) brother
bhrātrā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
sītayāwith Sita
sītayā:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
sahatogether with
saha:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक
rāghavaḥRaghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

"Valiant Rama, foremost among men, accompanied by his brother Lakshmana and wife Sita went towards the northerly direction in the wonderful Pushpaka chariot that resembled the Sun.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sītā
P
Puṣpaka-vimāna

FAQs

Dharma culminates in restoration: the righteous leader reunites with the innocent and proceeds onward, implying the re-establishment of truth (satya) and rightful order after the defeat of adharma.

Hanumān recounts a dream-vision: Rāma, with Lakṣmaṇa and Sītā, mounts the radiant Puṣpaka-vimāna and departs toward the north.

Rāma’s exemplary leadership (maryādā) and purposeful action: he moves decisively with family and brother, suggesting righteous governance and fidelity.