Shloka 7

सीताविलापः

Sita’s Lament and Prophecy of Lanka’s Ruin

Devanagari script

धिङ्मामनार्यामसतीं याहं तेना विना कृता।मुहूर्तमपि रक्षामि जीवितं पापजीविता।।।।

Transliteration

dhiṅ mām anāryām asatīṃ yāhaṃ tenā vinā kṛtā | muhūrtam api rakṣāmi jīvitaṃ pāpajīvitā ||

Translation

Schande über mich, die Unedle und Treulose, dass ich, von ihm getrennt, mein Leben auch nur einen Augenblick bewahre und ein sündiges Dasein friste!

Word by Word

• धिक्: fie!
• धिक्: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: धिक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; निन्दार्थक-निपात (interjection of censure)

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचन

• अनार्याम्: ignoble
• अनार्याम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अनार्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (माम्)

• असतीम्: unfaithful/bad woman
• असतीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: असती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (माम्)

• या: who
• या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• तेन: with him
• तेन: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'by/with him'

• विना: without
• विना: Apadana/Exclusion (अपादान/वियोग)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अव्यय; वियोगार्थक; द्वितीयया सह (here with implied रामम्)

• कृता: made (so)
• कृता: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'made/placed (in such a state)'

• मुहूर्तम्: a moment
• मुहूर्तम्: Kala-adhvana (कालाधिकरण/अवधि)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालावधि (extent of time)

• अपि: even
• अपि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-भाव (even)

• रक्षामि: I preserve
• रक्षामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पाप-जीविता: sinful-living (woman)
• पाप-जीविता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + जीविता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पापं जीवितं यस्याः/पापेन जीवति)

Context

"I am preserving this sinful life like this though separated from Rama. Fie on me, for this wretched, infidel life !

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma (implied by tena)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Sītā judges her own survival under coercion through a strict inner moral lens, showing how dharma can function as an uncompromising personal conscience oriented to purity and truth.

What is the narrative situation?

Still captive, Sītā condemns herself for continuing to live while separated from Rāma and surrounded by adharma.

Which character virtue is emphasized?

A severe moral introspection (ātma-parīkṣā) and unwavering commitment to conjugal fidelity.