Shloka 19

सीताभर्त्सना

The Ogresses’ Threats to Sita and Her Vow of Fidelity

Devanagari script

तां कृशां दीनवदनां मलिनाम्बरधारिणीम्।।5.24.19।।भर्त्सयाञ्चक्रिरे सीतां राक्षस्यस्तां समन्ततः।

Transliteration

tāṃ kṛśāṃ dīna-vadanāṃ malināmbara-dhāriṇīm ॥5.24.19॥

bhartsayāṃ cakrire sītāṃ rākṣasyas tāṃ samantataḥ ।

Translation

Von allen Seiten bedrängten und beschimpften die Rākṣasīs Sītā – ausgezehrt, mit niedergeschlagenem Antlitz und in beschmutzten Gewändern.

Word by Word

• ताम्: her/that (woman)
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• कृशाम्: emaciated
• कृशाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृश (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ताम्/सीताम्)

• दीन-वदनाम्: with a dejected face
• दीन-वदनाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दीन (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दीनस्य वदनम्) बहिर्विशेषणम्

• मलिन-अम्बर-धारिणीम्: wearing soiled garments
• मलिन-अम्बर-धारिणीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मलिन (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक) + धारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मलिनस्य अम्बरस्य धारिणी)

• भर्त्सयाम्: with abuse/taunts
• भर्त्सयाम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: भर्त्सय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे (accusative of manner)

• चक्रिरे: they began/did
• चक्रिरे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; ‘they did/made’

• सीताम्: Sita
• सीताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• राक्षस्यः: ogresses
• राक्षस्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

• ताम्: her
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; सीताम् इत्यस्य पुनरुक्ति (anaphoric)

• समन्ततः: on all sides
• समन्ततः: Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Context

The ogresses started intimidating Sita who was dressed in soiled clothes and emaciated with a dejected look on her face.

Characters & Entities

• Sītā
• rākṣasī (ogresses)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse condemns cruelty and humiliation as adharma; dharma calls for compassion and protection of one who suffers unjustly.

What is the narrative situation?

The guards continue their intimidation, surrounding Sītā as she stands weakened by sorrow and deprivation.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s forbearance (kṣānti) in enduring degradation without abandoning truth.