Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

सीताभर्त्सना

The Ogresses’ Threats to Sita and Her Vow of Fidelity

यथा शची महाभागा शक्रं समुपतिष्ठति।अरुन्धती वसिष्ठं च रोहिणी शशिनं यथा।।5.24.10।।लोपामुद्रा यथागस्त्यं सुकन्या च्यवनं यथा।सावित्री सत्यवन्तं च कपिलं श्रीमती यथा।।5.24.11।।सौदासं मदयन्तीव केशिनी सगरं यथा।नैषधं दमयन्तीव भैमी पतिमनुव्रता।।5.24.12।।तथाऽहमिक्ष्वाकुवरं रामं पतिमनुव्रता।

yathā śacī mahābhāgā śakraṃ samupatiṣṭhati |

arundhatī vasiṣṭhaṃ ca rohiṇī śaśinaṃ yathā || 5.24.10 ||

lopāmudrā yathāgastyaṃ sukanyā cyavanaṃ yathā |

sāvitrī satyavantaṃ ca kapilaṃ śrīmatī yathā || 5.24.11 ||

saudāsaṃ madayantīva keśinī sagaraṃ yathā |

naiṣadhaṃ damayantīva bhaimī patim anuvratā || 5.24.12 ||

tathāham ikṣvāku-varaṃ rāmaṃ patim anuvratā |

Wie die edle Śacī in Hingabe bei Śakra steht, wie Arundhatī bei Vasiṣṭha und Rohiṇī beim Mond; wie Lopāmudrā bei Agastya, Sukanyā bei Cyavana, Sāvitrī bei Satyavān und Śrīmatī bei Kapila; wie Madayantī bei Saudāsa, Keśinī bei Sagara und Damayantī — Bhīmas Tochter — ihrem Gemahl Nala von Niṣadha treu ergeben ist: so bin auch ich, als treue Gattin, meinem Gemahl Rāma ergeben, dem Besten aus dem Geschlecht der Ikṣvākus.

yathāas
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (comparative ‘as’)
śacīŚacī
śacī:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootśacī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
mahā-bhāgāmost fortunate
mahā-bhāgā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/adjective of śacī)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; karmadhāraya: ‘greatly fortunate’
śakramŚakra (Indra)
śakram:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
sam-upatiṣṭhatiattends upon
sam-upatiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (स्था) with upa + sam
FormLaṭ-lakāra (present), Prathama-puruṣa (3rd person), Eka-vacana; parasmaipada; ‘attends upon/serves’
arundhatīArundhatī
arundhatī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootarundhatī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
vasiṣṭhamVasiṣṭha
vasiṣṭham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (conjunction ‘and’)
rohiṇīRohiṇī
rohiṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrohiṇī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
śaśinamthe Moon
śaśinam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśaśin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana
yathāas
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (comparative ‘as’)
lopāmudrāLopāmudrā
lopāmudrā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlopāmudrā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
yathāas
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā-avyaya
agastyamAgastya
agastyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagastya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
sukanyāSukanyā
sukanyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsukanyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
cyavanamCyavana
cyavanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcyavana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
yathāas
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā-avyaya
sāvitrīSāvitrī
sāvitrī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsāvitrī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
satyavantamSatyavān
satyavantam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsatyavant (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (and)
kapilamKapila
kapilam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkapila (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
śrīmatīŚrīmatī
śrīmatī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrīmatī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
yathāas
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā-avyaya
saudāsamSaudāsa
saudāsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaudāsa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
madayantīMadayantī
madayantī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmadayantī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
ivalike
iva:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (particle ‘like/as’)
keśinīKeśinī
keśinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkeśinī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
sagaramSagara
sagaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsagara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
yathāas
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
FormUpamā-avyaya
naiṣadhamNaiṣadha (Nala)
naiṣadham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnaiṣadha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun/epithet (Nala)
damayantīDamayantī
damayantī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdamayantī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; proper noun
ivalike
iva:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (like)
bhaimīBhaimī
bhaimī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaimī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; patronymic proper noun (‘daughter of Bhīma’)
patimhusband
patim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpati (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana
anuvratāfaithful; devoted
anuvratā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanu-vrata (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; tatpuruṣa: anu + vrata (‘following the vow/faithful’)
tathāso; likewise
tathā:
Upamāna-sambandha (उपमान-संबन्ध/correlative marker)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormTathā-avyaya (correlative ‘so/in the same way’)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPrathamā (1st), Eka-vacana; sarvanāma
ikṣvāku-varamthe best of the Ikṣvāku line
ikṣvāku-varam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootikṣvāku (प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: ikṣvākūṇāṃ varaḥ (‘best of the Ikṣvākus’)
rāmamRāma
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; proper noun
patim(as) husband
patim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpati (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Eka-vacana; apposition to rāmam
anuvratādevoted (to him)
anuvratā:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeAdjective
Rootanu-vrata (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Eka-vacana; predicate adjective (implicit ‘asmi’)

'I am steadfast (in love) to my husband Rama, the foremost of the Ikshvaku family in the same manner as noble Sachi to Indra, Arundhati to Vasistha, Rohini to the Moon, Lopamudra to Agastya, Sukanya to sage Chyavana, Savitri to Satyavan, Srimati to Kapilamuni Madayanti to Soudasu, Kesini to king Sagara and Bhima's daughter Damayanti to her lord Nala, (the king of Nishadas)'.

S
Sītā
R
Rāma
I
Ikṣvāku (dynasty)
Ś
Śacī
Ś
Śakra (Indra)
A
Arundhatī
V
Vasiṣṭha
R
Rohiṇī
Ś
Śaśin (Moon)
L
Lopāmudrā
A
Agastya
S
Sukanyā
C
Cyavana
S
Sāvitrī
S
Satyavān
Ś
Śrīmatī
K
Kapila
S
Saudāsa
M
Madayantī
K
Keśinī
S
Sagara
D
Damayantī
B
Bhīma
N
Nala

FAQs

Sītā asserts pativratā-dharma grounded in satya: unwavering fidelity to a rightful spouse and refusal to legitimize wrongdoing, even under threat. Dharma here is constancy to truth and covenant, not submission to force.

Surrounded and threatened in Laṅkā, Sītā answers the rākṣasīs by declaring her unbreakable devotion to Rāma, citing renowned exemplars of marital fidelity.

Steadfastness (dhṛti) and truthfulness (satya) expressed as loyal commitment (anuvratā/pativratā) to Rāma despite coercion.