Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अष्टादशः सर्गः (Sarga 18): रावणस्य प्रमदावनप्रवेशः

Ravana’s entry into the women’s grove

भृशं नियुक्तस्तस्यां च मदनेन मदोत्कटः।न स तं राक्षसः कामं शशाकात्मनि गूहितुम्।।5.18.5।।

bhṛśaṃ niyuktas tasyāṃ ca madanena madotkaṭaḥ |

na sa taṃ rākṣasaḥ kāmaṃ śaśākātmani gūhitum ||5.18.5||

Von Leidenschaft heftig beherrscht und von berauschender Begierde aufgewühlt, vermochte jener Rākṣasa das Verlangen, das ihn zu ihr trieb, nicht in sich zu verbergen.

भृशम्exceedingly
भृशम्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
नियुक्तःengaged/gripped
नियुक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootni + yuj (धातु) → niyukta (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति विशेषणम्
तस्याम्in/with regard to her
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
मदनेनby passion/love (Cupid)
मदनेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmadana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन
मदोत्कटःoverwhelmed by intoxication
मदोत्कटः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmada (प्रातिपदिक) + utkaṭa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘fierce with intoxication’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति विशेषणम्
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राक्षसःthe demon
राक्षसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति समानाधिकरणम्
कामम्desire/passion
कामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शशाकwas able
शशाक:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśak (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आत्मनिin himself
आत्मनि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
गूहितुम्to hide
गूहितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootguh (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive), ‘to hide’

With the desire to see Sita endowed with black hair, beautiful hips, plump breasts and dark side-glances, Ravana returned (to Ashokavana).ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē aṣṭādaśassargaḥ.Thus ends the eighteenth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

R
Rāvaṇa
S
Sītā (implied by tasyām)

FAQs

Dharma requires mastery over desire; unchecked kāma becomes adharma, leading to harm for self and others.

Rāvaṇa, unable to restrain himself, proceeds with renewed intent to see Sītā in Aśokavanikā.

The text foregrounds the absence of restraint (dama) in Rāvaṇa, thereby underscoring restraint as a central virtue.