Previous Verse
Next Verse

Shloka 62

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

लाङ्गूलचक्रेण महान् शुक्लदंष्ट्रोऽनिलात्मजः।।।।व्यरोचत महाप्राज्ञः परिवेषीव भास्करः।

lāṅgūlacakreṇa mahān śukladaṃṣṭro 'nilātmajaḥ |

vyarocata mahāprājñaḥ pariveṣīva bhāskaraḥ ||

Groß, weißzahnig und von höchster Weisheit strahlte der Sohn Anilas; sein Schweif war ringförmig gerollt, wie die Sonne von einem Halo umkränzt.

लाङ्गूलचक्रेणwith the tail-coil/whorl
लाङ्गूलचक्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootलाङ्गूल (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (instrumental sense): लाङ्गूलस्य चक्रम्; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective qualifying अनिलात्मजः
शुक्लदंष्ट्रःwhite-tusked/white-toothed
शुक्लदंष्ट्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: शुक्लाः दंष्ट्राः यस्य सः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying अनिलात्मजः
अनिलात्मजःson of the Wind-god
अनिलात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनिल (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: अनिलस्य आत्मजः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
व्यरोचतshone forth
व्यरोचत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-रुच् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महाप्राज्ञःvery wise
महाप्राज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: महान् प्राज्ञः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying अनिलात्मजः
परिवेषीhalo
परिवेषी:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootपरिवेषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘halo/circle around (sun/moon)’
इवlike
इव:
Upamana (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
भास्करःthe sun
भास्करः:
Upameya/Upamana (उपमेय-संबन्ध)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

With his white teeth and curled up tail, the wise son of the Wind-god looked splendid like the halo of the Sun-god.

H
Hanumān
A
Anila/Vāyu (Wind-god)
B
Bhāskara (Sun)

FAQs

Dharma is wisdom-guided power: the verse pairs physical splendour with mahā-prajñā, teaching that true strength serves truth with discernment.

The narrator concludes this sequence of flight-imagery by portraying Hanumān’s radiance like the Sun with a halo.

Prajñā (intelligent judgment) united with tejas—capability directed by insight, central to Hanumān’s role as Rāma’s messenger.