Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

मार्गमालोकयन्दूरादूर्ध्वं प्रणिहितेक्षणः।रुरोध हृदये प्राणानाकाशमवलोकयन्।।।।

mārgam ālokayan dūrād ūrdhvaṁ praṇihitekṣaṇaḥ | rurodha hṛdaye prāṇān ākāśam avalokayan ||

Aus der Ferne den Weg erspähend, den Blick nach oben gerichtet, hielt er den Atem in seiner Brust an, während er in den Himmel schaute.

मार्गम्path/direction
मार्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
आलोकयन्looking
आलोकयन्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + लोक् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'while looking'
दूरात्from afar
दूरात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्ययीभूत (ablatival adverb)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक (directional adverb)
प्रणिहितेक्षणःwith eyes fixed (upward)
प्रणिहितेक्षणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + नि + हित + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; बहुव्रीहिः—'प्रणिहितम् ईक्षणम् यस्य' (one whose gaze is fixed)
रुरोधrestrained
रुरोध:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
हृदयेin the heart/chest
हृदये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
प्राणान्breaths
प्राणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन
आकाशम्the sky
आकाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
अवलोकयन्looking at
अवलोकयन्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअव + लोक् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'while looking'

Having cast his eyes upward in order to view the distance and direction in which he had to leap, he restrained his breath in the chest while looking at the sky.

H
Hanumān
Ā
ākāśa (sky)

FAQs

Right action is supported by right preparation—clarity of aim and control of the senses and breath to serve a truthful mission.

Immediately before the leap, Hanumān surveys the direction and steadies his life-breath for the great crossing.

Ekāgratā (one-pointed focus) and tapas-like discipline.