HomeRamayanaSundara KandaSarga 1Shloka 181
Previous Verse
Next Verse

Shloka 181

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

प्रदृश्यमानः सर्वत्रः हनुमान्मारुतात्मजः।भेजेऽम्बरं निरालम्बं लम्बपक्ष इवाद्रिराट्।।।।

pradṛśyamānaḥ sarvatra hanumān mārutātmajaḥ |

bheje 'mbaraṃ nirālambaṃ lambapakṣa ivādrirāṭ ||

Überall sichtbar nahm Hanumān, der Sohn des Windgottes, den haltlosen Himmel ein, wie ein langflügeliger König der Berge.

प्रदृश्यमानःbeing seen/appearing
प्रदृश्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-दृश् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjectival to हनुमान्
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मारुतात्मजःson of the Wind-god
मारुतात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुत + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpurusha) ‘मारुतस्य आत्मजः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; हनुमान्-विशेषण/अप्पोज़िशन
भेजेoccupied/reached
भेजे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अम्बरम्the sky
अम्बरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
निरालम्बम्unsupported/without support
निरालम्बम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + आलम्ब (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अम्बरम्-विशेषण
लम्बपक्षःone with long wings
लम्बपक्षः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootलम्ब + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि ‘लम्बौ पक्षौ यस्य सः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपमानपद (simile term)
इवlike/as
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक निपात (particle of comparison)
अद्रिराट्king of mountains
अद्रिराट्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootअद्रि + राज् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष ‘अद्रेः राजा’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपमान (standard of comparison)

Hanuman, son of the Wind-god was seen everywhere in the sky. He appeared like along-winged king of mountains unsupported.

H
Hanuman
W
Wind-god (Māruta/Vāyu)

FAQs

Dharma is portrayed as purposeful action in service: Hanuman’s very presence fills the sky because his mission is righteous and urgent.

Hanuman is mid-flight; the poet underscores his immense, unmistakable form as he moves through open sky.

Mahattva (greatness) and śaurya (valor): his scale and confidence reflect inner strength aligned with duty.