Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

वानरसेनानिर्गमनम्

Dispatch of the Vanara Search Parties

पश्चिमां तु भृशं घोरां सुषेणः प्लवगेश्वरः।प्रतस्थे हरिशार्दूलो दिशं वरुणपालिताम्।।4.45.7।।

paścimāṃ tu bhṛśaṃ ghorāṃ suṣeṇaḥ plavageśvaraḥ |

pratasthe hariśārdūlo diśaṃ varuṇapālitām || 4.45.7 ||

Sūṣeṇa, ein Herr unter den Affen – ein Tiger unter den Vānaras –, brach eilends nach Westen auf, in die gar schaurige Himmelsgegend, die Varuṇa behütet.

पश्चिमाम्western
पश्चिमाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (दिशम् इत्यस्य)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle: but/indeed)
भृशम्very, exceedingly
भृशम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभृश (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: greatly/very/quickly)
घोराम्fearsome
घोराम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (दिशम्)
सुषेणःSuṣeṇa
सुषेणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुषेण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (Suṣeṇa)
प्लवगेश्वरःlord of monkeys
प्लवगेश्वरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्लवग + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: प्लवगानाम् ईश्वरः (lord of monkeys)
प्रतस्थेset out, started
प्रतस्थे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
हरिशार्दूलःtiger among monkeys
हरिशार्दूलः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहरि + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: हरीणां शार्दूलः (tiger among monkeys)
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वरुणपालिताम्protected by Varuṇa
वरुणपालिताम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवरुण + पालित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) 'पाल्' (to protect); तत्पुरुष: वरुणेन पालिता (ruled/protected by Varuṇa)

'The chieftain Sushena, tiger among the monkeys, started quickly for the fearsome western direction ruled by Varuna.

S
Suṣeṇa
V
Varuṇa

FAQs

Dharma is steadfast performance of one’s assigned role: Suṣeṇa accepts the western search without hesitation, showing commitment to the collective vow to find Sītā.

Monkey commanders are being dispatched to different quarters; Suṣeṇa takes responsibility for searching the western regions.

Courage and readiness—moving toward a ‘fearsome’ direction without delay.