Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

दक्षिणदिशि सीतान्वेषण-आदेशः

Commissioning the Southern Search for Sītā

तमतिक्रम्य लक्ष्मीवान्समुद्रे शतयोजने।।4.41.28।।गिरिः पुष्पितको नाम सिद्धचारणसेवितः।

tam atikramya lakṣmīvān samudre śatayojane |

giriḥ puṣpitako nāma siddhacāraṇasevitaḥ ||

Jenseits jener Insel, im Meer—hundert Yojanas entfernt—liegt ein glückverheißender Berg namens Puṣpitaka, von Siddhas und Cāraṇas häufig aufgesucht.

तम्that (one/it)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
अतिक्रम्यhaving crossed
अतिक्रम्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअति + क्रम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘having crossed/overstepped’
लक्ष्मीवान्prosperous, splendid
लक्ष्मीवान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलक्ष्मीवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive)
समुद्रेin the sea
समुद्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
शतयोजनेat (a distance of) a hundred yojanas
शतयोजने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशत + योजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; द्विगु-समासः = ‘शतं योजनानि’ (a hundred yojanas)
गिरिःmountain
गिरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
पुष्पितकःPuṣpitaka
पुष्पितकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्पितक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नामविशेष (proper name)
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशक (indeclinable indicating appellation)
सिद्धचारणसेवितःfrequented by siddhas and cāraṇas
सिद्धचारणसेवितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध + चारण + सेवित (कृदन्त, √सेव्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (समाहार/सम्बन्ध) = ‘सिद्धैः चारणैश्च सेवितः’ (frequented by Siddhas and Cāraṇas)
S
Siddhas
C
Cāraṇas
S
Sea (samudra)

FAQs

Dharma is sustained effort: the righteous quest continues beyond each milestone, without complacency.

Sugriva provides further route markers beyond the island, naming Mt. Puṣpitaka in the sea.

Endurance and methodical searching—step-by-step progress guided by knowledge.