Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

उद्योगप्रवर्तनम्

Mobilization and Counsel on Kingship

श्रुत्वा तु वचनं तस्य हरयश्शीघ्रविक्रमाः।।4.38.9।।समुपस्थापयामासुश्शिबिकां प्रियदर्शनाम्।

śrutvā tu vacanaṃ tasya harayaḥ śīghra-vikramāḥ ||4.38.9|| samupasthāpayāmāsuḥ śibikāṃ priya-darśanām |

Als sie sein Wort vernahmen, brachten die schnell handelnden Affen sogleich eine anmutig anzusehende Sänfte herbei.

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय, absolutive/gerund)
तुthen/indeed
तु:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
वचनम्command
वचनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तस्यof him; his
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
हरयःmonkeys
हरयः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शीघ्रविक्रमाःquick in action
शीघ्रविक्रमाः:
विशेषण (adjectival to हरयः)
TypeAdjective
Rootशीघ्र-विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि: शीघ्रः विक्रमः येषाम् = of quick action/valour
समुपस्थापयामासुःbrought forward; presented
समुपस्थापयामासुः:
क्रिया (verbal action)
TypeVerb
Rootसम्-उप-स्था (धातु, causative/णिच्)
Formलिट्-लकार (Perfect) (periphrastic/आम-प्रयोग), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; णिच् causative
शिबिकाम्palanquin
शिबिकाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रियदर्शनाम्pleasing to see
प्रियदर्शनाम्:
कर्म (Karma; adjectival)
TypeAdjective
Rootप्रिय-दर्शन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि: प्रियं दर्शनं यस्याः = pleasing to behold; विशेषण to शिबिकाम्

On hearing Sugriva who stood with folded hands, Rama, the foremost among the upholders of righteousness, hugged him and said:

S
Sugrīva
H
harayaḥ (monkeys)
Ś
śibikā (palanquin)

FAQs

Dharma is faithful service: prompt, competent action in support of a righteous leader and mission is portrayed as a virtue.

Sugrīva’s attendants immediately comply and present the palanquin.

The Vānara troops’ obedience and readiness—disciplined execution without delay.