Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

उद्योगप्रवर्तनम्

Mobilization and Counsel on Kingship

स तं देशमनुप्राप्य श्रेष्ठं रामनिषेवितम्।।4.38.15।।अवातरन्महातेजा श्शिबिकायास्सलक्ष्मणः।

sa taṃ deśam anuprāpya śreṣṭhaṃ rāmaniṣevitam | avātaran mahātejāḥ śibikāyāḥ sa-lakṣmaṇaḥ ||

Als er jenen vortrefflichen Ort erreichte, an dem Rāma verweilte, stieg der strahlende Sugrīva zusammen mit Lakṣmaṇa aus der Sänfte herab.

सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)
तम्that
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम
देशम्place, region
देशम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
अनुप्राप्यhaving reached
अनुप्राप्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootअनु-√प्राप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया (having done earlier)
श्रेष्ठम्excellent, best
श्रेष्ठम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier) देशम् प्रति
रामनिषेवितम्frequented/inhabited by Rama
रामनिषेवितम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootराम + नि-√सेव् (धातु) → निषेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: रामेण निषेवितम् = frequented/inhabited by Rama)
अवातरन्(they) descended
अवातरन्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootअव-√तॄ (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
महातेजाःthe mighty/brilliant one
महातेजाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमहत् + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (महान् तेजः यस्य सः)
शिबिकायाःfrom the palanquin
शिबिकायाः:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचनम्
सलक्ष्मणःtogether with Lakshmana
सलक्ष्मणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootस (सह-अर्थक उपसर्ग/अव्यय) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; अव्ययीभावः (स + लक्ष्मणः = with Lakshmana)

Having reached the place where Rama lived, brilliant Sugriva along with Lakshmana descended from the palanquin.

S
Sugrīva
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma appears as proper conduct and respect in meeting a righteous ally: Sugrīva approaches Rāma’s abode and dismounts, indicating decorum and readiness for a respectful audience.

Sugrīva arrives at Rāma’s location and descends from his palanquin, with Lakṣmaṇa present.

Sugrīva’s courtesy and political tact in approaching Rāma formally.