Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

किष्किन्धाकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः — सुग्रीवस्य भय-त्यागः, कृतज्ञता, तथा लक्ष्मणेन सान्त्वन-प्रेरणा

Sugriva’s Reassurance and Lakshmana’s Counsel

किं तु शीघ्रमितो वीर निष्क्रम त्वं मया सह।सान्त्वयस्व वयस्यं च त्वं भार्याहरणकर्शितम्।।।।

kiṃ tu śīghram ito vīra niṣkrama tvaṃ mayā saha | sāntvayasva vayasyaṃ ca tvaṃ bhāryāharaṇakarśitam ||

Doch nun, o Held, komm rasch von hier heraus mit mir und tröste deinen Freund, der durch die Entführung seiner Gattin gequält wird.

किम्however
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (अव्यय/निपात)
Formअव्यय, 'किं तु' इत्यत्र निपात (discourse particle)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोधार्थक निपात
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: quickly)
इतःfrom here
इतः:
Apadana (अपादान/Source)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादानवाचक (ablatival adverb: from here)
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
निष्क्रमcome out/depart
निष्क्रम:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootनिष्क्रम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
मयाwith me
मया:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (postposition-like: with)
सान्त्वयस्वconsole/reassure
सान्त्वयस्व:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootसान्त्वय् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, आत्मनेपदम्
वयस्यंfriend
वयस्यं:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवयस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; पुनरुक्त-सम्बोधन/बलार्थ (emphatic repetition)
भार्याहरणकर्शितम्afflicted by the abduction of (his) wife
भार्याहरणकर्शितम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootभार्या + हरण + कर्शित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/कर्मधारय-प्राय: 'by wife's abduction' + 'afflicted'); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् वयस्यं

Sugriva, king of the vanara clan, cast aside his great fear when Lakshmana accepted the words of Tara just as one discards a wet garment from the body.

L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva
R
Rāma (as the afflicted friend)
S
Sītā (implied by 'abduction of his wife')

FAQs

Dharma is timely duty joined with compassion: one must act promptly and also offer solace to those suffering injustice.

Lakṣmaṇa asks Sugrīva to leave immediately and meet Rāma, to reassure him as he grieves over Sītā’s abduction.

Lakṣmaṇa’s sense of urgency and compassionate responsibility toward Rāma’s suffering.