Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

किष्किन्धाकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः — सुग्रीवस्य भय-त्यागः, कृतज्ञता, तथा लक्ष्मणेन सान्त्वन-प्रेरणा

Sugriva’s Reassurance and Lakshmana’s Counsel

दोषज्ञस्सति सामर्थ्ये कोऽन्यो भाषितुमर्हति।वर्जयित्वा मम ज्येष्ठं त्वां च वानरसत्तम।।।।

doṣajñaḥ sati sāmarthye ko 'nyo bhāṣitum arhati | varjayitvā mama jyeṣṭhaṃ tvāṃ ca vānarasattama ||

O Bester der Affen, wenn man die Kraft besitzt, Fehler zu erkennen, wer sonst wäre würdig, so zu sprechen—außer meinem älteren Bruder und dir?

दोषज्ञःone who knows faults
दोषज्ञः:
Karta (कर्ता/Subject; implied 'who else')
TypeAdjective
Rootदोषज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (fault-knowing)
सतिwhen there is/being
सति:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute condition)
TypeIndeclinable
Rootअस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formसति-शतृ (locative absolute), सप्तमी (7th), एकवचन; अव्ययीभाव-प्रयोग (when/while being)
सामर्थ्येin capability
सामर्थ्ये:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसामर्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमीसंबन्ध (in capability)
कःwho
कः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
अन्यःother
अन्यः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कः इत्यस्य विशेषणम्
भाषितुम्to speak
भाषितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव
अर्हतिis fit/deserves
अर्हति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपदम्
वर्जयित्वाexcluding/excepting
वर्जयित्वा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeVerb
Rootवर्जय् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having excluded)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
ज्येष्ठम्elder (brother)
ज्येष्ठम्:
Karma (कर्म/Object of 'excluding')
TypeNoun
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (भ्रातरम्) इति लुप्तोपपद (elliptic)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/Object of 'excluding')
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
वानरसत्तमO best of monkeys
वानरसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवानरसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

'You who are equal to Rama in valour and strength, will continue to be the gift of gods to us for long.

L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva
R
Rāma (implied as Lakṣmaṇa’s elder brother)

FAQs

Dharma includes restraint in judgment: even if one can see others’ faults, the righteous speak with humility and fairness rather than arrogance.

Lakṣmaṇa commends Sugrīva’s manner of speaking, elevating him alongside Rāma as uniquely fit to speak self-reflectively and responsibly.

Sugrīva’s humility and ethical speech—capacity for criticism tempered by self-awareness.