Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

चित्रकूटे सैन्यधूलिशब्ददर्शनम्

Alarm at Chitrakūṭa: Lakṣmaṇa sights the approaching army

तांश्च विद्रुवतो दृष्ट्वा तं च श्रुत्वा च निस्वनम्।उवाच राम स्सौमित्रिं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम्।।2.96.6।।

tāṃś ca vidruvato dṛṣṭvā taṃ ca śrutvā ca nisvanam | uvāca rāmaḥ saumitriṃ lakṣmaṇaṃ dīpta-tejasam || 2.96.6 ||

Als er sie davonlaufen sah und diesen Lärm hörte, sprach Rama zu Lakshmana, dem Sohn der Sumitra, der vor Energie strahlte.

तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; Pronoun ‘they/them’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विद्रुवतः(those) running away
विद्रुवतः:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootविद्रु (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन; present active participle used adjectivally; ‘running/fleeing’
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having seen’
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; Pronoun ‘that/it/him’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having heard’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निस्वनम्sound, noise
निस्वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; object of hearing
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘said/spoke’
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; subject
सौमित्रिम्Saumitri (son of Sumitra)
सौमित्रिम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; संबोधनार्थे कर्मरूपेण (addressed as object of speech)
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; apposition to सौमित्रिम्
दीप्ततेजसम्blazing in energy
दीप्ततेजसम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप्त-तेजस् (प्रातिपदिक; दीप्त (कृदन्त) + तेजस् (प्रातिपदिक))
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; विशेषण of लक्ष्मणम्; ‘having blazing energy’

Meanwhile, the mighty leaders of the elephant-herds were agitated, and frightened by the loud noise, fled away from there in different directions.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sumitrā

FAQs

Righteous conduct includes appropriate delegation and calm leadership: Rama turns to Lakshmana for coordinated action rather than reacting alone.

After noticing the disturbance, Rama initiates communication with Lakshmana to assess the situation.

Leadership through composed decision-making and reliance on trusted companions.