Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

चित्रकूटे सैन्यधूलिशब्ददर्शनम्

Alarm at Chitrakūṭa: Lakṣmaṇa sights the approaching army

अग्निं संशमयत्वार्य स्सीता च भजतां गुहाम्।सज्यं कुरुष्व चापं च शरांश्च कवचं तथा।।2.96.14।।

agniṃ saṃśamayatv ārya s sītā ca bhajatāṃ guhām |

sajyaṃ kuruṣva cāpaṃ ca śarāṃś ca kavacaṃ tathā ||2.96.14||

„O Edler, lösche das heilige Feuer, und Sītā soll in der Höhle Zuflucht nehmen. Spanne deinen Bogen, halte die Pfeile bereit und lege auch die Rüstung an.“

अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; object of saṁśamayatva
संशमयत्वhaving extinguished
संशमयत्व:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-शम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) from causative stem: शमय (णिच्); ‘having extinguished/after putting out’
आर्यःO noble one
आर्यः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधनार्थे प्रथमा-एकवचन (vocative sense); address
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; subject with bhajatām
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
भजताम्let (you two) resort to
भजताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, द्विवचन, आत्मनेपद; ‘let (two) take refuge’
गुहाम्cave
गुहाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; object of bhajatām
सज्यम्strung
सज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस-ज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; predicate/object-complement with kuruṣva; ‘with string’
कुरुष्वmake (ready)
कुरुष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘make/do’
चापम्bow
चापम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
शरान्arrows
शरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कवचम्armor
कवचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb ‘also/likewise’)

Rama the best among men replied to Lakshamana, Oh, Lakshmana, look properly and tell me to whom do you think this army might belong

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma
S
Sītā
A
Agni (sacred fire/Agnihotra)
C
Cave (guhā)
B
Bow
A
Arrows
A
Armour

FAQs

Protecting dependents is a key dharma: Lakṣmaṇa prioritizes Sītā’s safety and urges preparedness, balancing ritual life with immediate protection.

Believing danger is approaching with the army, Lakṣmaṇa urges Rāma to end the fire-rite quickly and take defensive measures.

Lakṣmaṇa’s protective devotion and tactical readiness.