Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

भरतस्य दूतसमागमः तथा केकयराजनः अनुज्ञा

Bharata Meets the Messengers; Kekaya King Grants Leave

कुशलास्ते नरव्याघ्र येषां कुशलमिच्छसि।श्रीश्च त्वां वृणुते पद्मा युज्यतां चापि ते रथः।।2.70.12।।

kuśalās te naravyāghra yeṣāṃ kuśalam icchasi |

śrīś ca tvāṃ vṛṇute padmā yujyatāṃ cāpi te rathaḥ || 2.70.12 ||

O Tiger unter den Menschen, wohlbehalten sind jene, nach deren Wohlergehen du fragst. Möge Śrī—Padmā (Lakṣmī)—dich erwählen und begünstigen, und möge auch dein Wagen angespannt und bereitgemacht werden.

कुशलाःwell, safe
कुशलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ते इति विशेष्य (दूताः/जनाः)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
नर-व्याघ्रO tiger among men
नर-व्याघ्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + व्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (नराणां व्याघ्रः = tiger among men); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
येषाम्whose
येषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th), बहुवचन
कुशलम्welfare
कुशलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
इच्छसिyou wish/seek (to know)
इच्छसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
श्रीःprosperity, Śrī
श्रीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction: and)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd), एकवचन
वृणुतेchooses
वृणुते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
पद्माPadmā (Lakṣmī)
पद्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्मा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; श्रीः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन
युज्यताम्let (it) be yoked
युज्यताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलोट् (imperative), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
अपिalso
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अप्यर्थक निपात (also/even)
तेfor you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th), एकवचन (dative)
रथःchariot
रथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

O tiger among men (Bharata)! those of whose welfare you are enquiring are all doing well. May the goddess of wealth and prosperity await you and let your chariot be yoked.

B
Bharata
Ś
Śrī (Lakṣmī/Padmā)
R
ratha (chariot)

FAQs

It models dharmic reassurance and auspicious speech: when conveying urgent matters, one begins by confirming others’ welfare and offering blessings in a socially proper way.

The messengers respond to Bharata’s inquiries, reassure him about those he asked after, and urge immediate readiness for travel by having the chariot prepared.

Considerate communication—balancing urgency with respectful, auspicious, and stabilizing words.