Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

रामदर्शनार्थं दारानयनम्

The Queens Summoned; Rama’s Leave-Taking and Dasaratha’s Collapse

त्वामहं सत्यमिच्छामि नानृतं पुरुषर्षभ।प्रत्यक्षं तव सत्येन सुकृतेन च ते शपे।।।।

tvām ahaṁ satyam icchāmi nānṛtaṁ puruṣarṣabha |

pratyakṣaṁ tava satyena sukṛtena ca te śape ||

Dich will ich, o Bester der Männer, der Wahrheit treu und nicht der Unwahrheit. Hier vor dir schwöre ich bei der Wahrheit selbst und bei dem Verdienst, das ich erworben habe.

tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
satyamtruth
satyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (अर्थतः) 'truth' as object of desire
icchāmidesire
icchāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√iṣ (इष्) (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध
anṛtamfalsehood
anṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
puruṣarṣabhaO best of men
puruṣarṣabha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक) + ṛṣabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारय: 'पुरुषेषु ऋषभः'
pratyakṣamin your presence
pratyakṣam:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpratyakṣa (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् नपुंसक-द्वितीया-एकवचनप्रयोग; क्रियाविशेषण: 'in your presence/manifestly'
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
satyenaby truth
satyena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; शपथ-करण (instrument of oath)
sukṛtenaby (my) merit/good deed
sukṛtena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsukṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
teto you
te:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सर्वनाम
śapeI swear
śape:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śap (शप्) (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

I wish you, O best of men, to uphold truth and not falsehood. I swear this in your presence in the name of truth and on my merits acquired.

R
Rāma
D
Daśaratha
S
Satya (Truth)

FAQs

Satya as dharma’s pillar: truthfulness and fidelity to one’s word are treated as sacred obligations.

Rāma presses Daśaratha to uphold truth and reinforces his own stance with an oath.

Truth-commitment (satya-niṣṭhā) and moral seriousness expressed through solemn oath.