Shloka 47

रामदर्शनार्थं दारानयनम्

The Queens Summoned; Rama’s Leave-Taking and Dasaratha’s Collapse

Devanagari script

नैवाहं राज्यमिच्छामि न सुखं न च मेदिनीम्।नैव सर्वानिमान् कामा न्नस्वर्गं नैव जीवितम्।।।।

Transliteration

naivāhaṁ rājyam icchāmi na sukhaṁ na ca medinīm |

naiva sarvān imān kāmān na svargaṁ naiva jīvitam ||

Translation

Ich begehre weder Königreich noch Wohlbehagen, nicht einmal die Herrschaft über die Erde. Weder diese Genüsse noch den Himmel, ja nicht einmal das Leben selbst.

Word by Word

• na: not
• na: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध

• eva: indeed/at all
• eva: Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• aham: I
• aham: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• rājyam: kingdom
• rājyam: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: rājya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• icchāmi: desire
• icchāmi: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √iṣ (इष्) (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• na: not
• na: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध

• sukham: comfort/pleasure
• sukham: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: sukha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• na: not
• na: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध

• ca: and
• ca: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• medinīm: earth/land
• medinīm: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: medinī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• na: not
• na: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध

• eva: at all
• eva: Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• sarvān: all
• sarvān: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण of kāmān

• imān: these
• imān: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण of kāmān

• kāmān: desires/pleasures
• kāmān: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: kāma (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• na: not
• na: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध

• svargam: heaven
• svargam: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: svarga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• na: not
• na: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध

• eva: at all
• eva: Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• jīvitam: life
• jīvitam: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: jīvita (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Context

I desire no kingdom, no comfort, not this earth nor any pleasure nor heaven nor even life.

Characters & Entities

• Rāma
• Daśaratha
• Svarga (heaven)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is placed above all rewards: Rāma values righteousness over power, pleasure, or even survival.

What is the narrative situation?

Rāma declares complete disinterest in kingship and worldly or otherworldly enjoyments, reinforcing his commitment to exile.

Which character virtue is emphasized?

Detachment (vairāgya) and prioritization of duty over self-interest.