Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

लक्ष्मणस्य वनानुगमन-प्रतिज्ञा तथा आयुध-संग्रहः

Lakshmana’s Vow to Follow Rama and the Retrieval of Divine Weapons

अनुज्ञातश्च भवता पूर्वमेव यदस्म्यहम्।किमिदानीं पुनरिदं क्रियते मन्निवारणम्।।।।

anujñātaś ca bhavatā pūrvam eva yad asmy aham | kim idānīṃ punar idaṃ kriyate man-nivāraṇam ||

Da du mir schon zuvor die Erlaubnis gegeben hast, warum wird mir jetzt abermals dieses Verbot auferlegt?

यदर्थम्for what reason
यदर्थम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद्-अर्थ (प्रातिपदिक/अव्ययप्रयोग)
Formसमासवत् अव्यय: यद् + अर्थम्; interrogative adverb ‘for what reason’
प्रतिषेधःprohibition/restraint
प्रतिषेधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिषेध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of क्रियते
मेfor me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (enclitic); here dative sense ‘for me/against me’
क्रियतेis being done
क्रियते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि (passive)
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formतुमुन् infinitive; ‘to go’
इच्छतःof (me) desiring
इच्छतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootइच्छत् (प्रातिपदिक; from √इष्/इच्छ्)
Formशतृ-प्रत्ययान्त present participle used adjectivally; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; qualifies implicit ‘me’/speaker: ‘of me who desire’
एतत्this (matter)
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इच्छामिI wish
इच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
विज्ञातुम्to know
विज्ञातुम्:
Karma (कर्म/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formतुमुन् infinitive; ‘to know clearly’
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; particle (reason/emphasis)
ममof me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन

You have granted permission to me earlier.Why are you now preventing me?

L
Lakshmaṇa
R
Rāma

FAQs

Satya as consistency: Lakshmaṇa appeals to the ethical weight of prior consent—words and permissions should not be reversed without reason.

Lakshmaṇa questions Rāma’s change in stance, pointing out that he had earlier been allowed to accompany him.

Frankness joined with respect—he challenges the decision, yet addresses Rāma within the bounds of brotherly reverence.