Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

एकोनविंशः सर्गः (Sarga 19): Rāma’s Unshaken Acceptance of Exile and Kaikeyī’s Urgency

सर्वोह्यभिजनश्श्रीमान् श्रीमतस्सत्यवादिनः।नालक्षयत रामस्य किञ्चिदाकारमानने।।2.19.36।।

sarvo hy abhijanaḥ śrīmān śrīmataḥ satyavādinaḥ |

nālakṣayata rāmasya kiñcid ākāram ānane || 2.19.36 ||

Wahrlich, alle Edlen und Glanzvollen um Rama vermochten nicht die geringste Veränderung im Antlitz jenes würdevollen, wahrhaft sprechenden Mannes zu erkennen.

उचितम्proper/fitting
उचितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउचित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifies harṣam as ‘proper cheer’)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
महाबाहुःmighty-armed (Rama)
महाबाहुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा+बाहु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास: महान्तौ बाहू यस्य; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (epithet of Rama)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
जहौabandoned/left
जहौ:
Kriyā (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हर्षम्joy/cheer
हर्षम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
शारदःautumnal
शारदः:
Upamāna (उपमान/Compared entity)
TypeAdjective
Rootशारद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifies चन्द्रः)
समुदीर्णांशुःhaving abundant rays
समुदीर्णांशुः:
Upamāna (उपमान)
TypeAdjective
Rootसमुदीर्ण+अंशु (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास: समुदीर्णा अंशवः यस्य; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (qualifies चन्द्रः)
चन्द्रःmoon
चन्द्रः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेजःradiance
तेजः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय
आत्मजम्his own (born) son
आत्मजम्:
Upameya (उपमेय/Entity compared)
TypeNoun
Rootआत्म+ज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास: आत्मनः जायते इति; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Selfpossessed Rama held back his sorrow within his mind, abandoned the auspicious umbrella, welldecorated fans and chariot, sent away kinsmen, citydwellers and others and entered his mother's residence to break the unpleasant news.

R
Rama

FAQs

Dharma includes inner steadiness: one who is committed to truth and duty does not let personal upheaval distort outward conduct or harm others through uncontrolled emotion.

Observers around Rama watch him after the crisis begins, yet they see no outward sign of agitation in his expression.

Truthful dignity and emotional discipline (satya with śīla), shown as calm presence.