Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

अष्टादशः सर्गः

Kaikeyī Discloses the Boons: Exile to Daṇḍaka and Bharata’s Consecration

कच्चिन्मया नापराद्धमज्ञानाद्येन मे पिता।कुपितस्तन्ममाचक्ष्व त्वं चैवैनं प्रसादय।।।।

kaccin mayā nāparāddham ajñānād yena me pitā | kupitas tan mamācakṣva tvaṃ caivainaṃ prasādaya ||

Habe ich, ohne es zu wissen, irgendein Vergehen begangen, weshalb mein Vater zürnt? Sage es mir — und du selbst, bitte, besänftige ihn.

कच्चित्is it possible?/I hope not
कच्चित्:
Sambandha (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकच्चित् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle: I hope/Is it?)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता; in passive sense)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (कर्ता/करण), एकवचन
not
:
Sambandha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अपराद्धम्an offence (has been committed)
अपराद्धम्:
Karma (कर्म; implied)
TypeNoun
Rootअपराद्ध (प्रातिपदिक; √राध्/राध्? here √राध् with अप- prefix in sense 'offend', past passive participle)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भाववाचक-प्रयोगः (offence committed)
अज्ञानात्out of ignorance
अज्ञानात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootअज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/हेतु), एकवचन; हेत्वर्थे (because of ignorance)
येनby which (reason)
येन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/हेतु), एकवचन; हेत्वर्थे (by which/for which reason)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन (enclitic)
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
कुपितःangry
कुपितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; √कुप् से क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पिता इति विशेषणम्
तत्that (fact)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; (तत् = 'that matter')
ममto me/of me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
आचक्ष्वtell
आचक्ष्व:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√चक्ष् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (indeed)
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-आदेश)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
प्रसादयpropitiate/please
प्रसादय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√सद् (धातु; causative sense in usage)
Formलोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; णिच्-अर्थः (to make pleased)

Have I committed any offence unknowingly? Please tell me why my father is angry with me. You alone can pacify him.

R
Rāma
K
Kaikeyī
D
Daśaratha

FAQs

Rāma practices accountability: before blaming others, he examines whether he has violated duty, and seeks reconciliation with his father.

Seeing Daśaratha upset, Rāma asks Kaikeyī if he has unknowingly done anything that caused the king’s anger, and requests her help in calming him.

Anukampā and vinaya: concern for the father’s well-being and humble readiness to correct oneself.