Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

रामस्य राजमार्गगमनम्

Rama’s Progress along the Royal Highway

चतुष्पथान्देवपथांश्चैत्यान्यायतनानि च।।।।प्रदक्षिणं परिहरन् जगाम नृपते स्सुतः।

catuṣpathān deva-pathāṃś caityāny āyatanāni ca | pradakṣiṇaṃ pariharan jagāma nṛpateḥ sutaḥ ||

Der Königssohn zog weiter und schritt ehrerbietig daran vorbei, sie zu seiner Rechten haltend: die Kreuzwege, die Götterpfade, die heiligen Male und die Heiligtümer.

catuṣpathānfour-way crossings
catuṣpathān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcatuṣpatha (चतुष्पथ-प्रातिपदिक)
Formसमासः द्विगुः (catuṣ + patha), पुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc. pl.)
devapathānroads to shrines/temples
devapathān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva-patha (देवपथ-प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (षष्ठी: देवानां पथाः / देवस्य पथः), पुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc. pl.)
caityānmonuments; sacred spots
caityān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaitya (चैत्य-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc. pl.)
āyatanānisanctuaries; temples
āyatanāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāyatana (आयतन-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Acc. pl.)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
pradakṣiṇamclockwise; to the right
pradakṣiṇam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpradakṣiṇa (प्रदक्षिण-प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाववत् प्रयोगः (adverbial accusative) = 'keeping to the right / clockwise'
pariharanpassing by; going around
pariharan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpari-hṛ (परि+हृ-धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)
jagāmawent
jagāma:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम्-धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
nṛpateḥof the king
nṛpateḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnṛpati (नृपति-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Gen. sg.)
sutaḥson
sutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsuta (सुत-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)

The son of the king proceeded, leaving on his right, squares (intersections of four roads), and roads leading to temples, monuments and shrines too.

R
Rama
C
caitya (monuments)

FAQs

Dharma includes reverence expressed through correct conduct: Rama honors sacred spaces and public religious sites through respectful movement (pradakṣiṇā-bhāva).

While moving through the city, Rama passes intersections and sacred sites, maintaining traditional etiquette toward them.

Maryādā (propriety): Rama’s discipline in small acts reflects inner reverence and cultural responsibility.