Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

पिण्डदानदर्शनम्

The Queens Behold Rama’s Śrāddha Offering

पुरोहितस्याग्निसमस्य वै तदा बृहस्पतेरिन्द्रमिवामराधिपः।प्रगृह्य पादौ सुसमृद्धतेजसस्सहैव तेनोपविवेश राघवः।।2.103.28।।

purohitasya agni-samasya vai tadā bṛhaspater indram ivāmarādhipaḥ | pragṛhya pādau su-samṛddha-tejasaḥ sahaiva tenopaviveśa rāghavaḥ || 2.103.28 ||

Da ergriff Rāghava die Füße jenes Hauspriesters, dessen Glanz dem Feuer glich, und setzte sich neben ihn—wie Indra, der Herr der Götter, neben Bṛhaspati sitzt.

ततःthen
ततः:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'then/thereafter')
जघन्यम्behind
जघन्यम्:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootजघन्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणवत् नपुंसक-द्वितीया एकवचन (adverbial accusative: 'behind/at the rear')
सहितैःtogether with
सहितैः:
Saha (सह/association)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सहार्थे (with)
समन्त्रिभिःwith counsellors
समन्त्रिभिः:
Saha (सह/association)
TypeNoun
Rootस + मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (मन्त्रिभिः सह)
पुरप्रधानैःwith leading citizens
पुरप्रधानैः:
Saha (सह/association)
TypeNoun
Rootपुर + प्रधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (पुरस्य प्रधानाः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सहwith
सह:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (with)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (just/indeed)
सैनिकैःwith soldiers
सैनिकैः:
Saha (सह/association)
TypeNoun
Rootसैनिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
जनेनby/with people
जनेन:
Saha (सह/association; 'accompanied by people')
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समूहवाचक (collective)
धर्मज्ञतमेनwith the most knowledgeable in dharma
धर्मज्ञतमेन:
Saha (सह/association; qualifier of जनेन)
TypeAdjective
Rootधर्म + ज्ञ + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (धर्मं जानाति) + तमप् (superlative)
धर्मवान्righteous
धर्मवान्:
Karta (कर्ता/Subject; qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्मवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (भरतः)
उपोपविष्टःsat down near
उपोपविष्टः:
Kriya (क्रिया/predicate participle)
TypeVerb
Rootउप+उप+विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; 'having sat near'
भरतःBharata
भरतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (then)
अग्रजम्elder brother
अग्रजम्:
Karma (कर्म/Object; near whom)
TypeNoun
Rootअग्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Rama touched the feet of the family priest Vasistha, a man equivalent to effulgent fire like Indra, the lord of the gods, does to Brihaspati and sat down along with him.

R
Rāma (Rāghava)
V
Vasiṣṭha (purohita)
I
Indra
B
Bṛhaspati
A
agni (fire)

FAQs

Dharma is strengthened by proper counsel: sitting beside the purohita after honoring him signals that righteous leadership listens to wisdom and tradition.

Rāma completes the act of respect to Vasiṣṭha and takes his seat near him, establishing the formal setting for counsel and dialogue.

Rāma’s reverence and composure—he follows sacred protocol even under emotional strain.