Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Description of the Fruits of Pilgrimage

Puṣkara Tīrtha Māhātmya

प्रीतिर्मे वर्द्धते तेऽद्य ब्रूहि किं करवाणि ते । यद्वक्ष्यसि नरश्रेष्ठ तस्य दातास्मि तेनघ

prītirme varddhate te'dya brūhi kiṃ karavāṇi te | yadvakṣyasi naraśreṣṭha tasya dātāsmi tenagha

Heute wächst meine Zuneigung zu dir. Sprich: Was soll ich für dich tun? Was immer du verlangst, o Bester der Menschen, das will ich dir gewähren, o Schuldloser.

प्रीतिःaffection/pleasure
प्रीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
वर्धतेincreases
वर्धते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
तेfor you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन; सर्वनाम
अद्यtoday/now
अद्य:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
किम्what
किम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक
करवाणिshould I do
करवाणि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Potential/Optative), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेfor you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन; सर्वनाम
यत्whatever/that which
यत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धे (relative)
वक्ष्यसिyou will say
वक्ष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नरश्रेष्ठO best of men
नरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; नराणां श्रेष्ठः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तस्यof that/of it
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
दाताgiver
दाता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृवाचक (agent noun)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेof you/your
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Unspecified (context-dependent dialogue within Svarga-khaṇḍa)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shringara

Sandhi Resolution Notes: प्रीतिर्मे = प्रीतिः मे; तेऽद्य = ते अद्य; यद्वक्ष्यसि = यत् वक्ष्यसि; दातास्मि = दाता अस्मि; तेनघ = ते अनघ.

FAQs

It expresses increasing goodwill and the intention to grant a requested favor—an ethical ideal of generosity and honoring the worthy.

It is an honorific meaning “best among men,” commonly used to mark the listener/recipient as noble, exemplary, or spiritually qualified.

“Anagha” underscores moral purity and trustworthiness, strengthening the appropriateness of offering a boon or gift.