Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Brahmin Right Conduct: Morning Remembrance, Bathing, Purification, and Tarpaṇa Method

युगाद्यासु च सर्वासु यस्तिलैस्तर्पयेत्पितॄन् । उक्तं यद्वाप्यमायां तु तस्माच्छतगुणाधिकम्

yugādyāsu ca sarvāsu yastilaistarpayetpitṝn | uktaṃ yadvāpyamāyāṃ tu tasmācchataguṇādhikam

Wer zu allen Anfängen der Yugas und zu allen anderen heiligen Gelegenheiten den Ahnen mit Sesam Tarpaṇa darbringt—welcher Lohn auch immer dafür genannt wurde—der wird im Monat Māgha hundertfach vermehrt.

युग-आद्यasuon the beginnings of yugas (yugādi days)
युग-आद्यasu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (युगस्य आदिः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सर्वासुin all (of them)
सर्वासु:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying yugādyāsu)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तिलैःwith sesame
तिलैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तर्पयेत्should satisfy/offer
तर्पयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
उक्तम्it is said
उक्तम्:
Kriyā (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः ('it is said')
यत्that which
यत्:
Karma/Viṣaya (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative 'that which')
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive: 'or')
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: 'also/even')
अमायाम्on the new-moon day
अमायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमा/अमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विशेषार्थक (particle)
तस्मात्from that / than that
तस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादानार्थ ('from that/than that')
शत-गुण-अधिकम्a hundredfold greater
शत-गुण-अधिकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशत + गुण + अधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शतगुणेन अधिकम्)

Unspecified (narratorial/teaching voice within Sṛṣṭikhaṇḍa 49)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: युगाद्यासु → युग-आद्यasu; यस्तिलैस्तर्पयेत्पितॄन् → यः + तिलैः + तर्पयेत् + पितॄन्; यद्वाप्यमायां → यत् + वा + अपि + अमायाम्; तस्माच्छतगुणाधिकम् → तस्मात् + शतगुणाधिकम्.

P
Pitṛs
M
Māgha (month)
T
Tilā (sesame)

FAQs

It recommends performing pitṛ-tarpaṇa—offering libations to the ancestors—using sesame seeds, especially on yuga-beginnings and other sacred times.

The verse states that the merit gained in Māgha is a hundred times greater than the merit otherwise described for the same act.

It emphasizes gratitude and duty toward one’s ancestors, and teaches that timing and sacred calendars (like Māgha) are considered spiritually significant in dharma practice.