Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 38

Bhuvaneśī (Nidrā-Śakti) Mantra-vidhi, Nyāsa–Āvaraṇa Worship, Padma-homa Prayogas, and the Opening of Śrī-Mahālakṣmī Upāsanā

शशिलेखा गगनलेखा चेत्यष्टौ यत्र शक्तयः । खङ्गखेटकधारिण्यः श्यामाः पूज्याश्च मातरः ॥ ३८ ॥

śaśilekhā gaganalekhā cetyaṣṭau yatra śaktayaḥ | khaṅgakheṭakadhāriṇyaḥ śyāmāḥ pūjyāśca mātaraḥ || 38 ||

Dort, in jenem heiligen Bereich, sind acht göttliche Śaktis—wie Śaśilekhā und Gaganalekhā—dunkel gefärbte Muttergöttinnen, verehrungswürdig, Schwert und Schild tragend.

शशि-लेखाŚaśilekhā (moon-marked)
शशि-लेखा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशशि (प्रातिपदिक) + लेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शशिनः लेखा) — feminine nominative singular (name)
गगन-लेखाGaganalekhā (sky-marked)
गगन-लेखा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक) + लेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास — feminine nominative singular (name)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय — conjunction
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देश — quotative particle ‘thus’
अष्टौeight
अष्टौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्टन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (गणना-प्रयोगे), प्रथमा, बहुवचन (विशेष-रूप: अष्टौ); संख्या — nominative plural ‘eight’
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश-वाचक — relative adverb ‘where’
शक्तयःŚaktis/powers (goddesses)
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — feminine nominative plural
खङ्ग-खेटक-धारिण्यःbearing sword and shield
खङ्ग-खेटक-धारिण्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootखङ्ग (प्रातिपदिक) + खेटक (प्रातिपदिक) + धारिणी (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधार, √धृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—(खङ्ग-खेटक) द्वन्द्वः + धारिणी (धारयन्ती) — feminine nominative plural, qualifying शक्तयः
श्यामाःdark/blue-hued
श्यामाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्याम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — feminine nominative plural
पूज्याःworthy of worship
पूज्याः:
Vidhaya (विधेय/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त, √पूज्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण — feminine nominative plural ‘to be worshipped’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय — conjunction
मातरःmothers (Mātṛs)
मातरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — feminine nominative plural

Narada (within a Narada–Sanatkumara style instructional narration on ritual/technical enumerations)

Vrata: none

Primary Rasa: vira (heroic)

Secondary Rasa: adbhuta

Ś
Śaśilekhā
G
Gaganalekhā
Ś
Śaktis
M
Mātṛs (Mother-goddesses)

FAQs

It highlights venerable Mother-goddesses (Śaktis/Mātṛs) as protectors and powers to be worshipped, emphasizing that divine energy is approached through specific named forms and iconographic markers.

Bhakti here is expressed through reverential worship (pūjā) of the Mothers as concrete manifestations of Śakti—devotion becomes disciplined veneration of named deities with recognized attributes.

The verse functions as a technical enumeration used in ritual manuals—knowledge of deity-names and iconographic identifiers supports correct pūjā-vidhi (procedural worship), aligning with the text’s Book 1.3 emphasis on applied sacred sciences.