Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 8

Hayagrīva-pūjā-vyākhyāna

Worship Procedure and Mantra-Siddhi of Hayagrīva

पायसान्नैः प्रजुहुयाद्दध्यन्नेन यथाविधि । चन्द्रांते कल्पिते पीठे पूर्वोक्तें पूजयेच्च तम् ॥ ८ ॥

pāyasānnaiḥ prajuhuyāddadhyannena yathāvidhi | candrāṃte kalpite pīṭhe pūrvokteṃ pūjayecca tam || 8 ||

Man soll die Homa-Oblationen mit süßem Reis (pāyasa) darbringen und nach der vorgeschriebenen Regel auch mit Reis, der mit Dickmilch vermischt ist. Dann soll man auf dem Sitz (pīṭha), der am Ende des mondsichelförmigen Diagramms bereitet wurde, wie zuvor beschrieben, jene Gottheit verehren.

पायस-अन्नैःwith rice-food mixed with payasa
पायस-अन्नैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तत्पुरुष (पायसयुक्तैः अन्नैः)
प्र-जुहुयात्should offer into the fire
प्र-जुहुयात्:
Vidhi/Kriya (विधि/क्रिया)
TypeVerb
Root√हु (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: प्र-
दधि-अन्नेनwith curd-rice
दधि-अन्नेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष (दधियुक्तेन अन्नेन)
यथा-विधिaccording to rule
यथा-विधि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (क्रियाविशेषण)
चन्द्र-अन्तेat the end of the (moon-)disk
चन्द्र-अन्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष (चन्द्रस्य अन्ते)
कल्पितेprepared
कल्पिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकल्पित (कृदन्त; √कॢप्/√कल्प् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘prepared/arranged’ (पीठे इति विशेषण)
पीठेon the pedestal/seat
पीठे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पूर्व-उक्तेpreviously mentioned
पूर्व-उक्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त; √वच् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पूर्वं उक्ते)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Vidhi/Kriya (विधि/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तम्him/that (deity)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

It emphasizes disciplined, rule-based worship: specific sacred foods are offered in homa, and the deity is honored on a properly prepared seat, showing that inner devotion is supported by precise ritual order.

Bhakti is expressed through careful service—offering sanctified food (naivedya/havis) and performing worship exactly as taught, reflecting reverence, attentiveness, and fidelity to the guru-text’s instructions.

Kalpa (ritual science) is central: it details the correct materials for oblations and the proper placement/arrangement of the worship-seat within a prescribed lunar (candra) layout.