Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 47

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

पुत्रान्पौत्रानभीष्टं च यद्यत्सर्वं प्रयच्छति । अर्ध्यदानमिदं प्रोक्तमायुरारोग्यवर्द्धनम् ॥ ४७ ॥

Transliteration

putrānpautrānabhīṣṭaṃ ca yadyatsarvaṃ prayacchati | ardhyadānamidaṃ proktamāyurārogyavarddhanam || 47 ||

Translation

Dieses Darbringen von Arghya, so heißt es, schenkt Söhne und Enkel und gewährt alles Ersehnte; zudem mehrt es Lebensdauer und Gesundheit.

Word by Word

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural

• पौत्रान्: grandsons
• पौत्रान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पौत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural

• अभीष्टम्: the desired (boon)
• अभीष्टम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• च: and
• च: समुच्चय (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• यत्-यत्: whatever
• यत्-यत्: सम्बन्ध (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: यद्-यद् (correlative/relative indeclinable usage: ‘whatever’), द्विरुक्त

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• प्रयच्छति: bestows
• प्रयच्छति: क्रिया (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (धातु)
• Form: लट् (Present indicative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘gives/bestows’

• अर्घ्यदानम्: this arghya-offering
• अर्घ्यदानम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; तत्पुरुष (अर्घ्यस्य दानम् = giving of arghya)

• इदम्: this
• इदम्: विशेष्य/सम्बन्ध (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; pronoun

• प्रोक्तम्: is declared
• प्रोक्तम्: क्रिया (Predicate complement/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/declared’

• आयुः: life-span
• आयुः: विशेषण (Predicate nominal/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• आरोग्यवर्द्धनम्: health-increasing
• आरोग्यवर्द्धनम्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आरोग्य + वर्द्धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; तत्पुरुष (आरोग्यस्य वर्द्धनम् = increaser of health)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in dialogue on ritual/vedāṅga practice)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames arghya-dāna as a dhārmic act of reverence whose merit (puṇya) ripens into both worldly welfare—progeny and desired aims—and sustaining virtues like longevity and health.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing reverential offering (arghya) as an outward expression of inner honoring of the deity, teacher, or sacred presence—devotion embodied through correct ritual conduct and intention.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual know-how (kalpa/ācāra): the prescribed act of arghya-offering and its stated phala (results), a typical technical feature of Narada Purana’s Vedāṅga-oriented sections.