Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 67

Mantraśodhana, Dīkṣā-krama, Guru-Pādukā, Ajapā-Haṃsa, and Ṣaṭcakra-Kuṇḍalinī Sādhana

मूलादिब्रह्मरंध्रांतं मूलविद्यां विभावयेत् । मूलाधारादधो भागे वर्तुलं वायुमंडलम् ॥ ६७ ॥

mūlādibrahmaraṃdhrāṃtaṃ mūlavidyāṃ vibhāvayet | mūlādhārādadho bhāge vartulaṃ vāyumaṃḍalam || 67 ||

Man soll die mūla-vidyā (Wurzel-Erkenntnis) vom Mūlādi (Wurzelzentrum) bis zum Brahma-randhra (Öffnung am Scheitel) betrachten. Unterhalb des Mūlādhāra, im unteren Bereich, visualisiere man einen Kreis — das Maṇḍala des Vāyu (Windelements).

मूल-आदि-ब्रह्म-रन्ध्र-अन्तम्extending from the root (mūla) up to the brahmarandhra
मूल-आदि-ब्रह्म-रन्ध्र-अन्तम्:
कर्म-विशेषण (object-qualifier)
TypeAdjective
Rootमूल (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + ब्रह्म (प्रातिपदिक) + रन्ध्र (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘मूलविद्याम्’; समासः (मूलादि = ‘beginning with the root’; ब्रह्मरन्ध्रान्त = ‘ending at the brahmarandhra’)
मूल-विद्याम्the root-vidyā
मूल-विद्याम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (‘root-knowledge/ मूलविद्या’)
विभावयेत्should contemplate/visualize
विभावयेत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√भू (धातु) + वि-उपसर्ग + णिच् = √विभावय्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, एकवचन
मूलाधारात्from the mūlādhāra
मूलाधारात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमूलाधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (‘mūla’ + ‘ādhāra’)
अधःbelow
अधः:
देश-निर्देश (locative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअधः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्ययीभावार्थे/स्थानवाचक (adverb of place: below)
भागेin the region/part
भागे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन
वर्तुलम्circular
वर्तुलम्:
कर्म-विशेषण (object-qualifier)
TypeAdjective
Rootवर्तुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘वायुमण्डलम्’
वायु-मण्डलम्the wind-circle (vāyu-maṇḍala)
वायु-मण्डलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (‘circle/region of wind’)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

V
Vayu
B
Brahma-randhra
M
Muladhara

FAQs

It teaches a structured inner meditation: tracing awareness from the root center up to the crown aperture, while also recognizing the elemental (tattva) layer—here, the Vāyu mandala—associated with the lower subtle region.

Though primarily yogic/technical, it supports bhakti by purifying attention and stabilizing the mind; such inner discipline is presented as a supportive means for sustained remembrance and worship of the Supreme.

A technical meditation procedure (dhyāna-vibhāvanā) using precise visualization terms—mandala, elemental tattva (Vāyu), and subtle anatomy (Mūlādhāra, Brahma-randhra)—reflecting the text’s Third Pada focus on applied spiritual sciences.