Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 49

Manvantaras and Indras; Sudharmā’s Liberation through Viṣṇu-Pradakṣiṇā; Supremacy of Hari-Bhakti

तथापि निर्जराः सर्वे भारते जन्मलिप्सवः । समर्चयंति देवेशं नारायणमनामयम् । तानर्चयन्ति सततं ब्रह्माद्या देवतागणाः ॥ ४९ ॥

tathāpi nirjarāḥ sarve bhārate janmalipsavaḥ | samarcayaṃti deveśaṃ nārāyaṇamanāmayam | tānarcayanti satataṃ brahmādyā devatāgaṇāḥ || 49 ||

Dennoch verehren alle unsterblichen Götter, die danach verlangen, in Bhārata geboren zu werden, den Herrn der Götter—Nārāyaṇa, den Makellosen und Krankheitsfreien. Und eben diese Götter werden fortwährend von den Scharen der Gottheiten, beginnend mit Brahmā, geehrt.

tathāthus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
nirjarāḥthe gods (deathless ones)
nirjarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnirjara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of निर्जराः
bhāratein Bhārata (India)
bhārate:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (देशवाचक), सप्तमी विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
janma-lipsavaḥdesiring birth
janma-lipsavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjanman (प्रातिपदिक) + lipsu (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (जन्म लिप्सवः = जन्म इच्छन्तः), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of निर्जराः
samarcayantiworship
samarcayanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam+arc (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
deveśamthe Lord of gods
deveśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeveśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
nārāyaṇamNārāyaṇa
nārāyaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; apposition to देवेśam
anāmayamfree from disease/blemish
anāmayam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootan-āmaya (प्रातिपदिक)
Formनञ्-तत्पुरुष (आमयः न अस्ति यस्य), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण of nārāyaṇam
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
arcayantiworship
arcayanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootarc (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
satatamalways
satatam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsatatam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: always)
brahma-ādyāḥBrahmā and others
brahma-ādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (ब्रह्मा आदिः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
devatā-gaṇāḥgroups of deities
devatā-gaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (देवतानां गणाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narayana
B
Brahma
D
Devas (Nirjaras)
B
Bharata (Bharata-varsha)

FAQs

The verse elevates Bhārata-varṣa as uniquely conducive to devotion and liberation: even the devas yearn for human birth there so they can worship Nārāyaṇa directly, showing that bhakti in the human realm is a prized opportunity.

It presents Nārāyaṇa as Deveśa (Lord of all gods) and anāmaya (spotless), implying that devotion aimed at the Supreme is higher than seeking only heavenly status; even gods engage in and aspire toward such worship.

No specific Vedāṅga (like Śikṣā, Vyākaraṇa, Jyotiṣa, Kalpa) is taught in this verse; the practical takeaway is ritual-bhakti orientation—direct worship (arcana/samarcana) of Nārāyaṇa as the central aim.