Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 12
Saṃsāra-duḥkha: Karmic Descent, Garbhavāsa, Life’s Anxieties, Death, and the Call to Jñāna-Bhakti
मासे द्वितीये पूर्णे पुरुषाकारमात्रतामुपगमय मासत्रितये पूर्णे करचरणाद्यवयवभावमुपगम्य चतुर्षु मासेषु गतेषु सर्वावयवानां संधिभेदपरिज्ञानं पंचस्वतीतेषु नखानामभिव्यंजककता षट्स्वतीतेषु नखसंधिपरिस्फुटतामुपगम्य नाभिसूत्रेण पुष्यमाणममेध्यमूत्रसिक्तांगं जरायुणा बंधितरक्तास्थिक्रिमिवसामज्जास्नायुकेशादिदूषिते कुत्सिते शरीरे निवासिनं स्वयमप्येवं परिदूषितदेहं मातुश्च कट्वम्ललवणात्युष्णभुक्तदह्यमात्मानं दृष्ट्वा देही पूर्वजन्मस्मरणानुभावात्पूर्वानुभूतनरकदुःथानि च स्मृत्वांतर्दुःखेन च परिदह्यमानो मातुर्देहातिमूत्रादिरुक्षेण दह्यमान एवं मनसि प्रलयति ॥ १२ ॥
māse dvitīye pūrṇe puruṣākāramātratāmupagamaya māsatritaye pūrṇe karacaraṇādyavayavabhāvamupagamya caturṣu māseṣu gateṣu sarvāvayavānāṃ saṃdhibhedaparijñānaṃ paṃcasvatīteṣu nakhānāmabhivyaṃjakakatā ṣaṭsvatīteṣu nakhasaṃdhiparisphuṭatāmupagamya nābhisūtreṇa puṣyamāṇamamedhyamūtrasiktāṃgaṃ jarāyuṇā baṃdhitaraktāsthikrimivasāmajjāsnāyukeśādidūṣite kutsite śarīre nivāsinaṃ svayamapyevaṃ paridūṣitadehaṃ mātuśca kaṭvamlalavaṇātyuṣṇabhuktadahyamātmānaṃ dṛṣṭvā dehī pūrvajanmasmaraṇānubhāvātpūrvānubhūtanarakaduḥthāni ca smṛtvāṃtarduḥkhena ca paridahyamāno māturdehātimūtrādirukṣeṇa dahyamāna evaṃ manasi pralayati || 12 ||
Wenn der zweite Monat vollendet ist, erreicht der Embryo nur den Umriss einer menschlichen Gestalt. Wenn der dritte Monat vollendet ist, entwickelt er Gliedmaßen wie Hände und Füße. Wenn vier Monate vergangen sind, erlangt er die Unterscheidung der Gelenke. Wenn fünf Monate vergangen sind, beginnen sich die Nägel zu zeigen; wenn sechs Monate vergangen sind, werden die Gelenke der Nägel klar definiert. Durch die Nabelschnur ernährt, ist sein Körper mit unreinem Urin durchnässt; von der Plazenta gebunden, wohnt er in einem abscheulichen Körper, der durch Blut, Knochen, Würmer, Fett, Mark, Sehnen, Haare und dergleichen verunreinigt ist. Da die verkörperte Seele sich so in einem verschmutzten Körper sieht – und auch sieht, dass die Mutter durch den Verzehr von scharfen, sauren, salzigen und übermäßig heißen Speisen verbrannt wird –, erinnert sie sich durch die Kraft der Erinnerung an frühere Geburten an die Leiden der Höllen, die sie zuvor erfahren hat; innerlich vor Kummer brennend und von der Härte der körperlichen Ausscheidungen der Mutter wie übermäßigem Urin versengt, versinkt sie in geistige Auflösung.
Suta (narrating Purāṇic teaching; speaker not explicitly marked in this verse)
Vrata: none
Primary Rasa: karuna
Secondary Rasa: bibhatsa
FAQs
It uses garbha-duḥkha (suffering in the womb) to awaken vairāgya: the jīva’s embodiment is shown as impure and painful, prompting remembrance of karmic bondage and the need for liberation-oriented life.
By exposing the misery and helplessness of embodied existence, it implicitly turns the mind toward taking refuge in the Divine; bhakti is supported by such dispassion (vairāgya) and awareness of samsāra’s defects.
Primarily śāstric anatomy/embryology used for dharma-teaching rather than a Vedāṅga technical topic; the practical takeaway is contemplative discipline—meditating on bodily impurity and karmic causality to strengthen renunciation.