Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 70

Śrāddha-prayoga: Niyama, Brāhmaṇa-parīkṣā, Kutapa-kāla, Tithi-nyāya, and Vaiṣṇava-phala

Devanagari script

शेषमन्नं वदेच्चैव मधुसूक्तं च वै जपेत् । स्वयं च पादौ प्रक्ाल्य सम्यगाचम्य नारद ॥ ७० ॥

Transliteration

śeṣamannaṃ vadeccaiva madhusūktaṃ ca vai japet | svayaṃ ca pādau prakाlya samyagācamya nārada || 70 ||

Translation

Man soll auch die Formel über die verbleibende Speise sprechen und das Madhu-Sūkta rezitieren. Dann, o Nārada, soll man sich selbst die Füße waschen und das Ācamana ordnungsgemäß vollziehen.

Word by Word

• शेषम्: remaining
• शेषम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्

• वदेत्: should say / should utter
• वदेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम् (emphasis)

• मधुसूक्तम्: the Madhu-sūkta (hymn)
• मधुसूक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु + सूक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मधुनः सूक्तम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्ययम् (particle: indeed)

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• स्वयम्: oneself
• स्वयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; स्वकृत्ये (oneself)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• पादौ: (the) two feet
• पादौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, द्विवचनम्

• प्रक्षाल्य: having washed
• प्रक्षाल्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + क्षल् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund), ‘having washed’

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारार्थे (properly)

• आचम्य: having performed ācamana
• आचम्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + चम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त-अव्ययकृदन्तः (gerund), ‘having sipped (water ritually)’

• नारद: O Nārada
• नारद: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, सम्बोधन विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Sanatkumāra (in instruction to Nārada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Madhu-sūkta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames eating as a sanctified act: the leftover food is not treated casually, and post-meal purification (washing the feet and proper ācamana) restores ritual clarity and mindfulness.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing mantra-recitation (Madhu-sūkta) and disciplined purity practices, it turns ordinary daily actions into devotional observances performed with reverence and remembrance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights kalpa-style ritual procedure (proper ācamana and cleanliness) and Vedic mantra application (recitation/japa of the Madhu-sūkta) as part of daily dharma.