Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 49

Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama

आपो हिष्ठेति तिसृभिर्मार्जनं च ततश्चरेत् । सुमुत्रिया न इत्युक्त्वा नासास्पृष्टजलेन च ॥ ४९ ॥

āpo hiṣṭheti tisṛbhirmārjanaṃ ca tataścaret | sumutriyā na ityuktvā nāsāspṛṣṭajalena ca || 49 ||

Dann soll man das Mārjana/Prokṣaṇa (Reinigung durch Besprengen) mit dreimaliger Rezitation von „Āpo hi ṣṭhā…“ vollziehen. Danach, „Sumutriyā naḥ…“ sprechend, tue man es mit Wasser, das die Nasenlöcher berührt hat.

आपः“waters …” (mantra opening)
आपः:
Vācya/Mantra-śabda (वाच्य/मन्त्रशब्द)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; मन्त्रारम्भ-शब्दः
हिष्ठा“hiṣṭhā” (mantra word)
हिष्ठा:
Vācya/Mantra-śabda (वाच्य/मन्त्रशब्द)
TypeNoun
Rootहिष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; मन्त्रपद-रूपेण (as mantra-word)
इतिthus/“…”
इति:
Quotation marker (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचकः (quotative particle)
तिसृभिःwith three (verses/ṛks)
तिसृभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्; संख्यावाचक-विशेषणम्
मार्जनम्sprinkling/cleansing (act)
मार्जनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमार्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपातः
ततःthen
ततः:
Anukrama (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
चरेत्should perform/practise
चरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सुमुत्रियाwith (the mantra) “sumutriyā”
सुमुत्रिया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसुमुत्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; मन्त्रनाम/मन्त्रपद-रूपेण
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपातः (negation particle)
इतिthus/“…”
इति:
Quotation marker (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचकः
उक्त्वाhaving uttered
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having said)
नासास्पृष्टजलेनwith water touched to the nose
नासास्पृष्टजलेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनासा + स्पृष्ट + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः (जल-शब्दः), तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः): नासया स्पृष्टं जलम् = ‘water touched by the nose’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपातः

Sanatkumara (teaching Narada the ritual procedure)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara
A
Apah (Sacred Waters)

FAQs

It teaches that inner readiness for worship begins with ritual purity: sacred water, empowered by Vedic mantra, is used to remove subtle impurities and establish a sattvic state fit for japa and pūjā.

Bhakti is supported by disciplined preparation—purification and correct mantra-use—so that the devotee approaches the deity with reverence, cleanliness, and steadiness of mind.

It reflects Vedāṅga Śikṣā and ritual prayoga: fixed mantra selection, counted recitations (three times), and precise use of water (nāsā-spṛṣṭa) as part of standardized purification practice.