Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 70

Dvādaśī-vrata: Month-by-month Viṣṇu Worship and the Year-End Udyāpana

हृषीकेश नमस्तुभ्यमिति संपूजयेन्नरः । चरुणा मधुयुक्तेन शतमष्टोत्तरं हुनेत् ॥ ७० ॥

hṛṣīkeśa namastubhyamiti saṃpūjayennaraḥ | caruṇā madhuyuktena śatamaṣṭottaraṃ hunet || 70 ||

Indem er spricht: „Ehrerbietung Dir, o Hṛṣīkeśa“, soll der Mensch den Herrn verehren. Mit dem Opferbrei (caru), mit Honig vermischt, soll er hundertachtmal Opfergaben darbringen.

हृषीकेशO Hṛṣīkeśa
हृषीकेश:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहृषीकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/vocative), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपात/अव्यय (particle used in salutation); प्रायः चतुर्थी-योग्य (takes dative)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (4th/सम्प्रदान), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक अव्यय (quotative particle)
सम्-पूजयेत्should worship fully
सम्-पूजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः—सम्
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/कर्ता), एकवचन
चरुणाwith sacrificial porridge (caru)
चरुणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootचरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/करण), एकवचन
मधु-युक्तेनmixed with honey
मधु-युक्तेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमधु (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त, युज्-धातु)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying चरुणा); तत्पुरुषः—मधुना युक्तः (mixed with honey)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन; संख्यावाचक (numeral)
अष्ट-उत्तरम्plus eight (i.e., 108)
अष्ट-उत्तरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying शतम्); तत्पुरुषः—अष्टाभिः उत्तरम् (eight more)
हुनेत्should offer into the fire
हुनेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

V
Vishnu
H
Hrsikesa

FAQs

It links devotion and ritual: verbal surrender to Hṛṣīkeśa (“namas tubhyam”) is completed by disciplined worship and a measured homa, showing bhakti expressed through sacred action.

Bhakti here is not only inner feeling; it is enacted through respectful address to Viṣṇu and attentive, repeated offerings—devotion made steady through mantra, puja, and homa.

Ritual procedure (kalpa-prayoga) is implied: specifying the offering substance (caru with honey) and the exact count (108) reflects precise homa-vidhi and mantra-based worship practice.