Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 21

Dharma-ākhyāna (Discourse on Dharma): Worthy Charity, Fruitless Gifts, and the Merit of Building Ponds

Devanagari script

अधमं बलितोषायमध्यमं स्वार्थसिद्धये । उत्तमं हरिप्रीत्यर्थं प्राहुर्वेदविदां वराः ॥ २२ ॥

Transliteration

adhamaṃ balitoṣāyamadhyamaṃ svārthasiddhaye | uttamaṃ hariprītyarthaṃ prāhurvedavidāṃ varāḥ || 22 ||

Translation

Die Weisen, die Ersten unter den Kennern des Veda, verkünden: Das Niedrigste ist Verehrung, um Kräfte durch Opfergaben (bali) zu besänftigen; das Mittlere dient der Erfüllung eigener Ziele; das Höchste aber ist, was allein zur Freude Haris (Viṣṇu) vollzogen wird.

Word by Word

• अधमम्: lowest (type)
• अधमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अधम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अत्र दान-प्रकारस्य नामरूपेण)

• बलितोषाय: for pleasing (someone) with offerings
• बलितोषाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: बलि+तोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; समासः बल्याः तोषः/बलितोषः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• मध्यमम्: middling (type)
• मध्यमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मध्यम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (दान-प्रकारः)

• स्वार्थसिद्धये: for accomplishing one’s own aim
• स्वार्थसिद्धये: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: स्वार्थ+सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; समासः स्वस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष) + सिद्धिः

• उत्तमम्: best (type)
• उत्तमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (दान-प्रकारः)

• हरिप्रीत्यर्थम्: for the sake of Hari’s pleasure
• हरिप्रीत्यर्थम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: हरि+प्रीति+अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः हरेः प्रीतिः (षष्ठी-तत्पुरुष) + अर्थः (प्रीत्यर्थः)

• प्राहुः: have declared
• प्राहुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• वेदविदाम्: of the knowers of the Veda
• वेदविदाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वेदविद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; समासः वेदान् वेत्ति इति वेदविद् (उपपद-तत्पुरुष)

• वराः: the श्रेष्ठ/foremost (sages)
• वराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in dialogue)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Hari (Vishnu)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It ranks religious action by inner motive, teaching that the highest spirituality is action done for Hari’s pleasure rather than for appeasement or personal gain.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

It defines mature Bhakti as hariprīti—worship and duty performed as loving offering to Vishnu, not as a transaction for results.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It emphasizes the Vedic principle of intentionality in ritual (yajña/pujā)—that the fruit and ethical grade of an act depend on saṅkalpa (purpose), guiding how rites are oriented toward dharma and moksha.