Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 83

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

श्रीभगवानुवाच । तात तुष्टोऽस्मि भद्रं ते भविष्यति सुरार्चिता । अचिरात्साधयिष्यामि निखिलं त्वन्मनोरथम् ॥ ८३ ॥

śrībhagavānuvāca | tāta tuṣṭo'smi bhadraṃ te bhaviṣyati surārcitā | acirātsādhayiṣyāmi nikhilaṃ tvanmanoratham || 83 ||

Der erhabene Herr sprach: „Mein Kind, Ich bin zufrieden. Heil sei dir, o du, den selbst die Götter verehren. Schon bald werde Ich alle Wünsche deines Herzens vollständig erfüllen.“

श्री-भगवान्the Blessed Lord
श्री-भगवान्:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + भगवान् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्मधारयः (श्रीमान् भगवान्)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तातdear one/son
तात:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन, एकवचन, पुल्लिङ्ग; स्नेहसम्बोधन (term of address)
तुष्टःsatisfied
तुष्टः:
कर्तृसम्बन्धि-विशेषण (Predicate of subject/विशेषण)
TypeVerb
Root√तुष् (धातु) + त (क्त, कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, प्रथमा एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणवत् (predicate adjective): ‘satisfied’
अस्मिI am
अस्मि:
क्रिया (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
प्रधानीय-भाव (Predicate nominal/भाव)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; अत्र प्रथमा (impersonal predicate): ‘good (will be)’
तेfor you
ते:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative), एकवचन; सर्वनाम
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future/लृट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सुर-अर्चितO one worshipped by the gods
सुर-अर्चित:
सम्बोधन/विशेषण (Address qualifier/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसुर (प्रातिपदिक) + अर्चित (कृदन्त; √अर्च् + क्त)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग (सम्बोधनार्थे/विशेषणरूपे); षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘सुरैः अर्चितः’ (worshipped by gods)
अचिरात्soon
अचिरात्:
कालाधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअचिरात् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
साधयिष्यामिI will accomplish
साधयिष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√साध् (धातु) + णिच् (causative)
Formलृट्-लकार (Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative) ‘I will accomplish/bring about’
निखिलम्entire
निखिलम्:
कर्म (Object qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; विशेषण
त्वत्-मनोरथम्your wish
त्वत्-मनोरथम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मनोरथ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, पुल्लिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘त्वत् (तव) मनोरथः’

Śrī Bhagavān (the Blessed Lord)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

B
Bhagavān
S
Sura (the gods)

FAQs

It highlights anugraha (divine grace): when the Lord is pleased, auspiciousness arises and the devotee’s sincere inner aims are swiftly brought to completion.

Bhakti is shown as relational and grace-centered—pleasing Bhagavān through devotion results in the Lord’s direct assurance of protection and fulfillment, reinforcing trust (śraddhā) in the devotee–Lord bond.

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught here; the practical takeaway is theological—divine satisfaction (tuṣṭi) is the key outcome sought through right worship and conduct.