Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 33

Nirukta, Phonetic Variants, and Vedic Dhātu–Svara Taxonomy

रभद्यब्दयनुदात्तेतो ञिक्ष्विदोतात्त इन्मतः । परस्मैपदिनः पंच दश स्कंम्भ्वादयस्तथा ॥ ३३ ॥

rabhadyabdayanudātteto ñikṣvidotātta inmataḥ | parasmaipadinaḥ paṃca daśa skaṃmbhvādayastathā || 33 ||

Aus der Wurzelgruppe, die mit rabh beginnt, und aus der Klasse abda gelten die als anudātta, die so gekennzeichnet sind; und aus der Gruppe, die mit kṣvid beginnt, mit dem it‑Merkmal ṇi und mit udātta—nach dieser Auffassung—gibt es fünfzehn Parasmaipada‑Wurzeln, beginnend mit skambh und den übrigen.

रभादयःthe group beginning with rabh
रभादयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरभ-आदि (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुष (रभ + आदि), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अब्the root ab
अब्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअब् (धातु/प्रातिपदिक)
Formधातुनाम (root-name used as nominal), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यन्the root yan
यन्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयन् (धातु/प्रातिपदिक)
Formधातुनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अनुदात्तेतःmarked with anudātta-it
अनुदात्तेतः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअनुदात्त-इत (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुष (अनुदात्त + इत), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन/बहुवचन-सन्दर्भे वर्गविशेषण; विशेषण
ञिक्ष्विदःthe root ñikṣvid
ञिक्ष्विदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootञि-क्ष्विद् (धातु/प्रातिपदिक)
Formधातुनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उदात्तःudātta (accented)
उदात्तः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootउदात्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
इत्it-marker
इत्:
सम्बन्ध (Appositional)
TypeNoun
Rootइत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; धात्वनुबन्ध-नाम
मतःis considered
मतः:
क्रियापद (Predicate/Verb)
TypeVerb
Rootमत (कृदन्त; √मन् धातु)
Formकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘is considered’
परस्मैपदिनःparasmaipada (verbs)
परस्मैपदिनः:
विशेषण (Adjectival to implied ‘धातवः’)
TypeAdjective
Rootपरस्मैपदिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (Quantifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या/प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; (indeclinable-like numeral) परिमाणवाचक
दशten
दश:
विशेषण (Quantifier)
TypeAdjective
Rootदश (संख्या/प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; परिमाणवाचक
स्कम्भ्वादयःthe group beginning with skambhu
स्कम्भ्वादयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस्कम्भु-आदि (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुष (स्कम्भु + आदि), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तथाlikewise/also
तथा:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/समुच्चयार्थक (adverb: likewise/also)

Sanatkumara (in instruction to Narada on technical śāstra)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It shows that mokṣa-dharma study in the Narada Purana includes disciplined Vedāṅga learning—especially grammar and accent—so that Vedic recitation and scriptural understanding remain precise and error-free.

Indirectly: correct śabda (sound) and meaning support correct mantra and stotra usage; such accuracy strengthens Viṣṇu-bhakti practices by preserving the intended form and sense of sacred speech.

Vyākaraṇa and Śikṣā: it discusses dhātu-grouping, parasmaipada usage, and accent/it-markers (udātta/anudātta) used to classify verbal roots in grammatical tradition.