Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 14

Bharata’s Attachment and the Palanquin Teaching on ‘I’ and ‘Mine’

चक्रनद्यां जपंस्तस्थौ मुहुर्तत्रयमंबुनि । अथाजगाम तत्तीरं जलं पातुं पिपासिता ॥ १४ ॥

cakranadyāṃ japaṃstasthau muhurtatrayamaṃbuni | athājagāma tattīraṃ jalaṃ pātuṃ pipāsitā || 14 ||

Im Fluss Cakranadī blieb sie im Wasser eingetaucht und sprach unablässig Japa, drei Muhūrtas lang. Dann, von Durst überwältigt, kam sie an jenes Ufer, um Wasser zu trinken.

चक्रनद्याम्in the Cakra river
चक्रनद्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचक्र-नदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (नामधेय)
जपन्reciting (a mantra)
जपन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजप् (धातु) → जपन् (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), प्रथमा एकवचन पुल्लिङ्ग; ‘जपन्’ = muttering/reciting
तस्थौstood; remained
तस्थौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुहूर्तa muhurta (time unit)
मुहूर्त:
Samasa-anga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूपेण; कालवाचक
त्रयम्three
त्रयम्:
Kala-parimana (कालपरिमाण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; संख्यावाचक विशेषण
अम्बुनिin water
अम्बुनि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्बु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
आजगामcame
आजगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Samasa-anga (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद-रूपेण; सर्वनाम-विशेषण ‘that’
तीरम्bank; shore
तीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जलम्water
जलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पातुम्to drink
पातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootपा (धातु) → पातुम् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive) ‘पातुम्’ = to drink
पिपासिता(a female) thirsty
पिपासिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिपासित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण ‘पिपासिता’ = thirsty

Narada (narrating to the Sanatkumara brothers)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

C
Cakranadi

FAQs

It highlights disciplined sādhana: sustained japa performed while immersed in a sacred river, showing purification through both mantra-practice and tirtha-associated austerity.

By emphasizing japa (repetition of a sacred name/mantra) done with endurance and focus; even basic bodily needs like thirst arise, yet the devotee’s practice remains central and purposeful.

Time-reckoning is implied through the use of muhūrta (a traditional unit of time), reflecting practical Jyotiṣa-style calendrical/time awareness used to structure rituals and daily sādhana.