Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 13

Sṛṣṭi-pralaya-kathana: Mahābhūta-guṇāḥ, Vṛkṣa-indriya-vādaḥ, Prāṇa-vāyu-vyavasthā

महर्षिर्ब्रह्मसंकाशः सर्वं तस्मै ततोऽब्रवीत् । भृगुरुवाच । मानसो नाम यः पूर्वो विश्रुतो वै महर्षिभिः ॥ १३ ॥

maharṣirbrahmasaṃkāśaḥ sarvaṃ tasmai tato'bravīt | bhṛguruvāca | mānaso nāma yaḥ pūrvo viśruto vai maharṣibhiḥ || 13 ||

Daraufhin berichtete der große Weise, strahlend wie Brahmā, ihm alles. Bhṛgu sprach: „Der uralte Ṛṣi namens Mānasā ist wahrlich unter den großen Sehern weithin berühmt.“

महर्षिःthe great sage
महर्षिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
ब्रह्म-संकाशःresembling Brahmā
ब्रह्म-संकाशः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootब्रह्म (प्रातिपदिक) + संकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive-determinative): ‘ब्रह्मणः संकाशः’ = like Brahmā
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्यतः), चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘then/thereupon’
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वक्तृ-निर्देश (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मानसः(one) named Mānasa
मानसः:
Karta-anvaya (कर्ता-सम्बन्ध/Topic)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम-निर्देश (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/Marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक-निपात (particle indicating name)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
पूर्वःformer/earlier
पूर्वः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
विश्रुतःwell-known
विश्रुतः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘well-known’
वैindeed
वै:
Prayojaka-nipata (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
महर्षिभिःby the great sages
महर्षिभिः:
Karana (करण/Instrument; agent in passive sense)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)

Bhṛgu

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

B
Brahmā
B
Bhṛgu
M
Mānasā (sage)

FAQs

It emphasizes the Purāṇic method of transmitting liberating knowledge (mokṣa-dharma) through an authoritative sage-to-sage lineage, where a Brahmā-like seer communicates the complete teaching.

This verse is preparatory rather than directly devotional: it establishes trustworthy narration and lineage, which in the Narada Purana supports later teachings where bhakti and mokṣa are learned through realized teachers and sacred tradition.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is the importance of reliable śruti-smṛti transmission—learning from recognized sages and established lineages.